دوکتــــور جـئــــــری
ساتاشما ادبیاتی
گؤروشلر : 0
تاريخ : یکشنبه 9 شهریور 1393 | یازار : دوکتور جئری
+0 به‌ین

ائله‌ آنانێن، بئله بالاسێ!

دوكتور جئری

           یۇخارێ داناباش كندینده، آروادێ اؤلمۆش آسلان آغا‌ ایكی اتجه‌ بالاسێ- علی ایله ولی‌نی دیشینه آلێب بؤیۆدۆركن، آشاغێ داناباشدا، ایران خانێم  اری‌نین بیریجیك یادیگارێ- آلتێ آیلێق پارسانێ باغرێنا باساراق آغێر گۆنلر گئچیرمكده ‌ایدی. اۇغۇردان،بۇ ایكی طالئع‌داش بیر گۆن مینی‌بۇسدا شهره گئدنده بیر بیری ایله تانێشێر، بۇ تانێشلێق ائولنمه‌ ایله سوْنۇجلانێر. آسلان آغا دۆگۆن قێیێلیركن ایران خانێمدان ایسته‌ییر؛ اۇشاقلار آراسیندا عدالت‌له داورانێب اۆچۆنه‌ده آنالێق ائله‌سین.  ایران خانێمدا الینی گؤزۆنۆن اۆستۆنه قوْیۇب اۇشاقلارێن آراسێندا اینصافلا، عدالت‌له داوراناجاغێنا سؤز وئریر. گئرچكدن ده، ایران خانێم  عدالتی بیر قادێن ایدی. دئمك اوْلار اری‌نین اۇشاقلارێنا، اؤز اۇشاغێندان آرتێقراق اؤزن گؤستریردی. اؤرنگین؛ اوْ گۆنده ایكی تندیر چؤره‌گی بیشیریب اری‌نین اۇشاقلارینا وئریر، اؤز اۇشاغێنا وئرمزدی! علی ایله ولی آنالێقلارێندان، نییه پارسایا چؤره‌‌ك وئرمه‌دیگینی سوْرۇشدۇقدا، "گۆل بالالارێم  بۇنلارێ تكجه سیزه بیشیرمیشم" دئیردی. سوْنرا بیرآز دۆشۆنۆب آرتێراردێ:

-‌ اوْلماسا سیزده چؤره‌گینیز یارێسێنی بؤلۆب قارداشێنێزا وئرین...

    یئر-یئمیشه گلینجه، یئنه بۇ اوْلای یئنه‌له‌نردی، علی ایله ولی بۆتۆنۆ سئویملی آنالێقلارێندان آلاركن پارسا ایكی، یارێما یئتینَردی.

      اۇشاقلار یئددی-سككیز یاشلارێنا دوْلۇنجا، ایران خانێم هره‌سینی بیر ایشه گؤره‌ولندیردی؛ علی قوْیۇنلارێ اوْتارمالێ، ولی چوْل ایشلرینه باخمالێ، پارسا ایسه ائوده قالێب قارداشلارێ‌نێن مشق‌لرینی، درس‌لرینی یازمالێ-اوْخۇمالێ‌ ایدی!...

     بئله‌لیكله اۇشاقلار بؤیۆیۆب  اؤزلرینه گؤره بؤیۆك بیر آدام اوْلدۇلار؛ علی كندین ‌چوبانێ، ولی كندین بیچینچیسی، پارسا ایسه باشقان اوْلدۇ؛ اؤلكه‌نین تئلئویزیوْن باشقانێ!...

***

     ایللر گئچدی. بیر  گۆن یوخارێدان، باشقان پارسایا بیر بۇیرۇق گلدی:

اؤلكه‌ده اوْلان، ائللرین دیل، تاریخ، كۆلتۆر، اۇیغارلێقلارینێ یایماق اۆچۆن اۇستانی تئلئویزیوْن كاناللارێ آچیلمالێ‌دیر بۇنۇنلا سیزدن ایسته‌نیلیر قیسا سۆره ایچینده بۇ گؤره‌وی یئرینه یئتیره‌سینیز....

     باشقان پارسا بۇیرۇغو ایلَتمك اوچون ائللرین  تمثیلچیلرینی یانێنا چاغێردێ.

     فارسلاردان باشقا، هامێ گلمیشدی؛ تۆرك‌لر، تۆركمن‌لر، عرب‌لر، بختیارێ‌لار، لوْرلار، لك‌لر،  كۆردلر، گیلك‌لر، مازنلی‌لر،تالێش‌لار، بلۇچ‌لار،سیستانلێ‌لار، تات‌لار ....

تمثیلچی‌لرین بیری، "فارس‌لارێ آرامێزدا گؤرمورم، اؤنلارین كاناللارێ اوْلمایاجاق‌مێ؟..." دئیه سوْرۇشدۇقدا، باشقان گۆلۆمسۆندۆ:

-‌ یوْخ اوْلمایاجاق بو كاناللار یالنێز سیزین اۆچۆندۆر...

سوْنرا بیر شئیی آنێمسامێش كیمی ائكله‌دی:

-‌  اوْلماسا سیز كاناللارێنیزێن یارێ واختێنێ فارس‌ قارداشلارێنێزا وئرین!...

 

Elə ananın, belə balası!

Dr.Jery

      Yuxarı danabaş kəndində, avadı ölmüş Aslan ağa iki ətcə balası- Əli ilə Vəlini dişinə alıb böyüdürkən, aşağı danabaşda, İran xanım ərinin biricik yadigarı, altı aylıq Parsanı bağrına basaraq ağır günlər keçirməkdə idi. uğurdan,bu iki taledaş bir gün minibusda şəhərə gedəndə bir biri ilə tanışır, bu tanışlıq evlənmə ilə sonuclanır. Aslan ağa düyün qıyılırkən İran xanımdan istəyir; uşaqlar arasında ədaltlə davranıb üçünədə analıq eləsin. İran xanımda əlini gözünün üstünə qoyub uşaqların arasında insafla, ədalətlə davranacağına söz verir. gerçəkdən də, İran xanım ədalətı bir qadın idi. demək olar ərinin uşaqlarına, öz uşağından artıqraq özən göstərirdi. örnəyin; o gündə iki təndir çörəyi bişirib ərinin uşaqlarına verir, öz uşağına verməzdi! Əli ilə Vəli analıqlarından, niyə Parsaaya çörək vermədiyini soruşduqda, "gül balalarım bunları təkcə sizə bişirmişəm" deyərdi. Sonra biraz düşünüb artırardı:

- olmasa sizdə çörəyiniz yarısını bölüb qardaşınıza verin...

yer-yemişə gəlincə, yenə bu olay yenələnrədi, Əli ilə Vəli bütünü sevimli analıqlarından alarkən Parsaa iki, yarıma yetinərdi.

     Uşaqlar yeddi-səkkiz yaşlarına dolunca, İran xanım hərəsini bir işə görəvləndirdi; Əli qoyunları otarmalı, Vəli çöl işlərinə baxmalı, Parsa isə evdə qalıb qardaşlarının məşqlərini, dərslərini yazmalı-oxumalı idi!...

beləliklə uşaqlar böyüyüb özlərinə görə böyük bir adam oldular; Əli kəndin çobanı, Vəli kəndin biçinçisi, Parsa isə başqan oldu; ölkənin televizyon başqanı!...

***

    Illər keçdi. bir gün yuxarıdan, başqan Parsaya bir buyruq gəldi:

ölkədə olan, ellərin dil, tarix, kültür, uyğarlıqlarını yaymaq üçün ustanı televizyon kanalları açılmalıdır bununla sizdən istənilir qısa sürə içində bu görəvi yerinə yetirəsiniz....

     Başqan Parsa buyruğu ilətmək üçün ellərin təmsilçilərini yanına çağırdı.

     Farslardan başqa, hamı gəlmişdi; Türklər, Türkmənlər, Ərəblər, Bəxtiyarılar, Lorlar, Ləklər, Kürdlər, Giləklər, Mazənlilər,Talışlar, Bəluçlar,Sistanlılar, Tatlar ....

     Təmsilçilərin biri, "Farsları aramızda görmürəm, onlarin kanalları olmayacaqmı?..." deyə soruşəduqda, başqan gülümsündü:

- yox olmayacaq.. bu kanallar yalnız sizin üçündür...

Sonra bir şey anımsamış kimi eklədi:

- olmasa siz kanallarınızın yarı vaxtını Fars qardaşlarınıza verin!...

 





    بؤلوم: حیكایه و گولمه‌جه‌لر
آرشیو
سون یازی لار
یولداش لار
سایغاج
ایندی بلاق دا : نفر
بوگونون گؤروشو : نفر
دونه نین گؤروشو : نفر
بوتون گؤروش لر : نفر
بو آیین گؤروشو : نفر
باخیش لار :
یازی لار :
یئنیله مه چاغی :