دوکتــــور جـئــــــری
ساتاشما ادبیاتی
گؤروشلر : 0
تاريخ : جمعه 18 بهمن 1392 | یازار : دوکتور جئری
+0 به‌ین



آچار سؤزلر : درمان,

    بؤلوم: كاریكاتورلار
گؤروشلر : 0
تاريخ : جمعه 11 بهمن 1392 | یازار : دوکتور جئری
+0 به‌ین

چوخ‌ هویت‌لی میللت

دوكتور جئری

بیز آذربایجانلیلار چوخ‌ هویت‌لی میللت‌ایك. بیزیم كیمی چوخ‌ هویت‌لی میللت، سانیرام یئر اوزونده تاپیلماز. چوخ ‌هویت‌لی اولدوغوموزون كؤكو نیسبی‌لیگه ایناندیغیمیزداندیر بلكه. ساده بیر سورغو ایله بیزیم چوخ ‌هویت‌لی اولدوغوموزو آنلاماق چتین دئییل.

سیز هانسی میللتدن‌سینیز؟

بیریسی بیزدن بو سورغونو سوروشسا، اؤنجه سوروشانین كیملیگینی اؤیره‌نیب سونرا یانیتلایاریق سورغوسونو.

سوروشان فارس اولسا، دؤشوموزو قاباغا وئریب، "تورك زبان"-یق دئیه‌ریك.

سوروشان كورد اولسا، "عجم" اولاریق.

سوروشان ائرمنی اولسا، "موسلمان" آدلاندیراریق اؤزوموزو.

سوروشان قوزئی آذربایجانلی اولسا، "ایرانلی"-لاشاریق.

سوروشان توركیه‌لی اولسا، بیز "آذری‌"-ییق افندیم، سؤیله‌یه‌ریك.

سوروشان آذربایجانین سوننی توركلریندن اولسا، "شیعه" اولوب حضرت علی‌نین حاققی‌نین تاپدالانماسیندان سیزلایاریق.

سوروشان زنجان، همدان، قاشقایستان،خلجستان،خوراسان توركو اولسا، اؤزوموزو "آذربایجانلی"-‌ییق دئیه تانیتدیراریق.

سوروشان اؤزوموز اولساق، "چوخ هویت‌لی میللت‌ایك" دئیه‌ریك اؤزو اؤزوموزه.....

 





    بؤلوم: ساتیریك یازیلار
گؤروشلر : 0
تاريخ : جمعه 4 بهمن 1392 | یازار : دوکتور جئری
+0 به‌ین

 

اینسانلار ایله اینكلر

دوكتور جئری  

 یئنی دؤولت گلندن اینسانلارین دورومو یاخشیلاشیب بو اوزدن اینكلرین موشكول‌لریندن یازاجاغیق

  

     ماحمود آغانی بوراخین!

      داناباشلی‌لار ساواشا یاراقلانیردیلار. تكه‌لی‌لر كؤوشن اوستونده، داناباشلی‌لارین ایكی اینگینی ووروب اؤلدوموشدولر. داناباش كندی‌نین خوجاباشیسی اؤنجه‌دن سالدیری‌نین چیزگه‌سینی تاسارلامیشدی؛ علی ایله ولی آدلی ایكی قوللو-بیلكلی گنج توققوشما باشلامادان، تكه‌لی كندی‌نین پهلوانی ماحمود آغانی توتوب ساخلامالی، بو‌ سیرادا داناباش كندی‌نین پهلوانی، حسن‌بیگ یومولوب تكه‌لی‌لری شیل-كوت ائتمه‌لی ایدی.

     ساواش گونو گلیب چاتدی. داناباشلی‌لارلا تكه‌لی‌لر قارشی قارشی‌یا گلدیلر؛ گؤز-گؤزه بورون-بورونا دایاندیلار. خوجا باشی گؤز باسینجا علی ایله ولی آتلانیب ماحمود‌ آغانی یئره ییخدیلار. آرا قاریشیب مذهب ایتدی. خوجاباشی حسن‌بیگه هیم وئردی. حسن بیگ باغیرا-باغیرا چوماغینی باشینا قالدیرینجا آغاج آرخادان داناباشلی‌لارین بیری‌نین كلله‌سینه دَییب یئره سره‌له‌دی. حسن بیگ بونو گؤرونجه بو كز  چوماغی یاناكی دولاندیردی آنجاق قاباقداكی تكه‌لی باشینی اوغورلاییب آیری بیر داناباشی قانا بویاندی. حسن بیگ تاكتیكی دَییشیب چوماغی آشاغیدان یوخاری‌یا وورماق ایسته‌دیكده آغاج الیندن چیخیب ویژیلتی ایله خوجاباشی‌نین قولاغی‌نین دیبیندن گئچدی. دورومو بئله گؤرن خوجاباشی قیشقیردی:

-‌ علی!.. ولی!.. ماحمود آغانی بوراخین... حسن بیگی توتون!

 

حسنك كجایی؟

     ایكی مامور بیر اینگین قوللارینا قاندال ووروب عدلیه‌یه گتیردیگینی گؤرجك شاشیردیم. اینگه یاناشیب احوالاتی سوروشدوم:

-‌ سوچون نه‌‌ایمیش؟

اینك باشینی آشاغی سالاراق:

-‌ اینسانلارین "ارزاق‌ عمومی"‌سیندا پوزغونلوق یاراتماق-‌‌دئدی.

-‌ باشا دوشمه‌دیم، نئجه‌؟!

اینك اوزگون-اوزگون آچیقلادی:

-‌ بولقور، كپك،یونجا كیمی یئملریمیزین قات-قات باهالاشماسی‌نین آردینجا بیزده اؤلوم-قالیم ساواشینی قازانماق اوچون اینسانلارین یئیه‌جكلرینه گؤز تیكدیك...

آخ بیلمیرسن ماكارونی نئجه یئمه‌لی‌دیر؟!...گؤیَرنتی نئجه یونجادان سولودور، دادلی‌دیر!...آخ..تزه چؤره‌ك...‌آخ یئر‌آلما-سوغان...آخ..........

اینگین سؤزونو كسدیم:

-‌ جزانیز نه اولا بیلر؟-دئیه سوروشدوم.

گؤزلری یاشاردی:

-‌ قورخورام كشتارگاها گؤنده‌ره‌لر- دئدی.

-‌ سون سؤزون؟...

-‌ ما...ما.. مو گشنمه.. حسنك كجایی!!

 

ایقتیصاد و طؤله میخی

     كندیمیز داناباشدا، اوستا رحیم آدلی بیر دمیرچی یاشاییر. فارسی ساوادی‌نین اولمادیغینا باخمایاراق چوخ آییق-‌ساییق، دوشونجه‌لی بیریسی‌دیر. دئییر: اؤلكه‌ ایقیصادی‌نین گؤسترگه‌سی طؤوله‌ میخی‌دیر! میللت طؤوله میخی آلیرسا دئمك ایقتیصاد یولوندا‌دیر، چونكو هامی اینك بسله‌مك ایسته‌ییر، بو اوزدن ات،سود، كود بول اولاجاق!...

ترسینه میللت طؤوله میخلارینی ساتیرسا دئمك دامداری‌لار باغلانیب ات، سود، كوددان دا خبر یوخدور!...

سیراغا گون اوستا رحیمین دوكانی‌نین قاباغیندان اؤتركن سوروشدوم:

-‌ اوستا مملكتین وضعیتی نئجه‌دیر؟

باشینی توولاییب:

-‌ طؤوله میخی آلیریق!- دئدی.

 

آغ دانا، قارا دانا ایكیسی بیر دانا!

موللانصرالدینین قارا داناسینی قاچمیشدی، آغ دانانی دؤیوردو. ندنینی سوروشدولار.

-‌ بونو بوراخسام اوندان بتر قاچاجاقدیر!-دئدی.

 

سؤزلوك:

اؤلوم-قالیم ساواشی : تنازع بقا

اوزگون: ناراحت

باغیرا- باغیرا: فریاد كشان

پوزغونلوق: اختلال

تاسارلاماق: طرح كردن، برنامه ریزی كردن

توققوشما: جنگ، برخورد

چیزگه: نقشه

خوجاباشی: كدخدا

دوروم: وضعیت

سالدیری‌: حمله

سوچ: جرم

شاشیرماق: تعجب كردن

قارمالاماق: به زور گرفتن، تصرف كردن

قالدیرماق : بلند كردن

قوللو-بیلكی: نیرومند، پرزور

كؤوشن: صحرا، حریم روستا

گؤسترگه: نشانگر

گؤیرنتی: سبزی

هیم وئرمك: اشاره كردن

یئم: غذای حیوان

یئیه‌جك: غذا

یاراقلانماق: حاضر شدن، مسلح شدن

 





    بؤلوم: حیكایه و گولمه‌جه‌لر
گؤروشلر : 0
تاريخ : جمعه 27 دی 1392 | یازار : دوکتور جئری
+0 به‌ین

باس ائشیگه!

تاریخ اؤزگه‌لره ورق‌له‌نیركن بیزه تكرار اولور!

دوكتور جئری

     ایبیشین جامیشی قیبیشین یونجالیغینا دوشموش‌؛ قیبیش حئیوانی زمیدن چیخاردیركن ایبیش یئتتیشمیش چوماقلا قیبیشین قولونو سیندیرمیش‌ایمیش.

     گون اورتاچاغی بیر امنیه گلمیش قیبیشین ساغ قولونا قاندال ووروب پاسگاها گؤتورموش‌ایمیش. اونو فرماندهین اوتاغینا گئچیرمیش‌ایمبشلر. اوتاقدا ایبیش فرماند‌ین میزی‌نین قاباغیندا اوتورموش قاباغیندا بیر چای بوغلانیرمیش‌ایمیش. فرمانده نمنه‌لر چیزما-قارا ائتمكده‌ایمیش امینه آیاقلارینی بیر بیرینه تاپدامیش دیشاری چیخینجا فرمانده باشینی كاغیذلاردان قووزامیش قیبیشی گؤرموش:

 -‌ مردك! خجالت نكشیدی زدی گاو این بینوا را ناكار كردی؟!-دئمیش‌ایمیش.

قیبیش اؤزونو ایتیرمیش نه دئیه‌جگینی اونوتموش‌ایمیش:

-‌ جناب سروان....

 فرمانده قیشقیرمیش‌ایمیش اوستونه:

-‌ خفه شو...گمشو بیرون..

قیبیش داها بتر اؤزونو ایتیرمیش اویان بویانا باخمیش‌ایمیش.

بو حركتدن فرمانده قودورموش‌ایمیش:

-‌ مردك.. مگه نگفتم گمشو بیرون!

قیبیش یازیق- یازیق:

-‌ قوربان! "گمشو بیرون" ائله‌ییرم فقط قاپینی تاپانمیرام!-‌دئمیش‌ایمیش.

***

سكسن ایل سونرا:

    ایبیشین نوه‌سی‌نین جامیشلاری قیبیشین نوه‌سی‌نین یونجالیغینا دوشموش. قیبیشین نوه‌سی حئیوانلاری زمیدن چیخاردیركن ایبیشین نوه‌سی یئتمیش قیبیشین نوه‌سی‌نین قولونو سیندیرمیشدی.

‌    گون اورتا چاغی بیر مامور گلیب قیبیشین ساغ قولونا قاندال ووروب پاسگاها گؤتوردو. اونو فرماندهین نوه‌سی‌نین اوتاغینا گئچیردیلر. اوتاقدا ایبیش فرماندهین نوه‌سی‌‌نین میزی‌نین قاباغیندا اوتوروب قاباغیندا بیر چای بوغلانیردی. فرماندهین نوه‌سی نمنه‌لر چیزما-قارا ائتمكده ایدی. مامور آیاقلارینی بیر بیرینه تاپداییب دیشاری چیخینجا فرماندهین نوه‌سی باشینی كاغیذلاردان قووزاییب قیبیشین نوه‌سینی گؤردو:

-‌ اَشی سن اوتانمادین بو  یازیق كیشی‌نین جامیشلارینی ووروب شیل-كوت ائله‌دین! ائل بیل سن سود تولید‌ی‌نین قاباغینی كسمك ایسته‌‌ییرسن؟... اسرائیل جاسوسو!...

قیبیشین نوه‌سی اؤزونو ایتیردی. نه دئیه‌جگینی اونوتدو:

-‌ جناب سروان....

 فرماندهین نوه‌سی قیشقیردی اوستونه:

-‌ چوخ دانیشما... باس ائشیگه...

قیبیشین نوه‌سی باشینی آشاغی سالیب ائشیگه چیخدی. اوزون سوره قاپی‌نین دالیندا دایاندی. بیر آیاغینی گؤتوروب بیرینی قویوردو. اوتاقدان پیرچا پیرچ سسی گلیردی. قیبیشین نوه‌سی اؤزونو ساخلایا بیلمه‌دی؛ قاپینی آچیب باشینی ایچری‌یه اوزاداراق:

-‌ قوربان ایچری‌یه باسا بیله‌رم؟!-‌دئیه سوروشدو.

***

گله‌جكده:

   ایبیشین كؤتوكجه‌سی‌نین جار-جامیشلاری قیبیشین كؤتوكجه‌سی‌نین یونجالیغینا دوشه‌جكدیر. قیبیشین كؤتوكجه‌سی حئیوانلاری زمیدن چیخاردیركن ایبیشین كؤتوكجه‌سی یئتیشیب قیبیشین كؤتوكجه‌سی‌نین قولونو سیندیراجاقدیر.

....





    بؤلوم: حیكایه و گولمه‌جه‌لر
گؤروشلر : 0
تاريخ : چهارشنبه 18 دی 1392 | یازار : دوکتور جئری
+0 به‌ین

قارنیزی "شوربا" ایله دویورمایین...!

دوكتور جئری

    خوروزلانمیشدیلار؛ آز قالا بیربیری‌نین باشینا آتلانجاقدیلار. اوستاد دفتری "مهر" دؤولتینی ساوونوردو، پروفسور نصرالدین ایسه "كلید"-ی.

بیری قیشقیردی؛ او بیری چیغیریردی؛ آرادا میز یومروق یئییردی.

-‌ "مهر" یاخشی ایدی...

-‌ "كلید" گلمه‌سه‌ایدی "مهر" اؤلكه‌نین اورتا گولونه....

بیردن قاپی آچیلیب فاطما ننه گیردی ایچری.

-‌ قارنیزی "شوربا" ایله دویورمایین...

اوستونه قاباردیم:

-‌ سن بورادا نه قاییریرسان فاطما ننه، ناهاری چكدیلر!...

***

    فاطماننه داناباش كندی‌نین آغ بیرچگی‌دیر. تویدا، یاسدا یئری مجلیسن، سوفرانین باشی‌دیر. جوما آخشامی گونو، حاجی بایرامین قیرخی ایدی. فاطماننه یانلارینی باسا-باسا حیطه گیردی. آذان چوخدان دئییلمیشدی. حیطه كیمسه گؤرونموردو. فاطما ننه سسلندی:

-‌ قیزلار!...

حیطین دیبینده‌كی دامدان، حاجی بایرامین تئهراندا اولان قیزی ائشیگه‌ چیخدی.

-‌ فاطما ننه نییه گئجیكمیشسن؟.. گئچ اوتاغا ایندی ناهارینی گتیریرم..-‌ دئدی.

فاطما ننه‌ ایسته‌دی‌  دئیه:" كیریخیب اؤیكونون آیری بیر بؤلومونه گئتمیشدیم" ؛ دئمه‌دی.

-‌ ناهار نمنه‌دیر؟-دئدی.

-‌ "آبگوشت".

فاطما‌ننه‌نین قولاقلاری تاققیلدادی. ایندی‌یه‌دك "آبگوشت" آدینی ائشیتمه‌میشدی."تئهران یئمه‌یی اولمالی‌دیر" دئیه دوشوندو.اوتاغا گئچینجه شاشیردی. قادینلار "شوربا" یئمكده ‌ایدیلر. اؤزونو ساخلایا بیلمه‌دی:

-‌ قیزلار قارنیزی "شوربا" ایله دویورمایین "آبگوشت" گلیر-‌ دئدی.

قادینلار گولوشدولر...

 





    بؤلوم: حیكایه و گولمه‌جه‌لر
گؤروشلر : 0
تاريخ : پنجشنبه 5 دی 1392 | یازار : دوکتور جئری
+0 به‌ین

كندینیزی تئلویزیوندان گؤرمك ایسته‌ییرسینیز می؟!

دوكتور جئری

 

"ساری‌داش" بیر كنددیر  آذربایجاندا، خوراساندا، همداندا و ....

    

      "ساری‌داش"لیلارین كئفی‌نین اوستونه كئف یوخ ایدی. كندین وئریملی تورپاغی، بوللو سویو، ایلیق هاواسی اوزوندن وار-دؤولتلری آشیب داشماقدا‌ ایدی. "ساری‌داش"لیلارین هئچ غملری یوخویدو دئسك، یالان سؤیله‌میشیك. اونلارین  دونیادا بیرجه غملری وار ایدی؛ بو غم چوخدان ایدی اوركلرینده دویونچكله‌نیب یئر ائله‌میشدی. قیش گئجه‌لری، آغ ساققاللار كندین قهوه‌خاناسیندا اوتوروب چایلاشیب، چوبوقلاشیب هر یاندان دانیشاندا سونوندا سؤزو-صؤحبتی بو درده، بو دویونچگه چكردیلر...

      بیر گون یئنه قهوه‌خانادا سؤز درددن، دویونچكدن دوشموشدو. كنده قوناق گلمیش "قارا داش"لی حاجی بایرام چاشقینلیقلا كندین آغ ساققالی مشه‌اسلاندان سوروشدو:

-‌ سیز نه‌دن دانیشیرسیز من هئچ باشا دوشمورم؟!

مشه‌ اسلان قلیانی‌نین چوبوغونو سوموروب توستوسونو بوروق-بوروق پوفله‌یه‌رك دئدی:

-‌ بو ماحالین كندلری اوزوك اولسا بیزیم "ساری‌داش" اونون قاشی‌دیر آنجاق بونا باخمایاراق ایندی‌یه‌دك بیزیم كندین آدی-سوراغی بیر كره بئله اولسون رادیو-تلویزیوندان یاییلماییب‌...

حاجی بایرام بونو ائشیده‌لی الینی دومبك قارنینا قویوب بركدن گولمگه باشلادی:

-‌هاه..هاه.هاه‌ه.. سیزین دردیز ائله بو ایدی؟!...

مشه اسلان باشینی ترپه‌ده‌رك اونایلادی.

-‌ سیزین دردیز داواسی منده دیر.-دئدی حاجی بایرام.

هامی یئرینده دیكه‌لدی. مشه بایرام جوشقو ایله:

-‌ او نه‌دیر؟- دئیه سوروشدو.

حاجی بایرام یئنه قاققیلدادیاراق:

-‌ دردیز داواسی "گیرمان"دیر- دئدی.

-  "گیرمان" كیمدیر؟- دئیه بیری سوروشدو.

- "گیرمان" بیر كورددور، "قاراداش"دا یاشاییر!..

مشه اسلانین گؤزلری ایشیلدادی:

-‌ حتمن "گیرمان" رادیو- تئلویزون ایشچیسی دیر، ائله دئییل؟...

حاجی بایرام  یئنه قاققیلدادی:

-‌ یوووخ...

-‌ حتمن رادیو- تئلویزیوندا آدام- مادامی واردیر.

- یوووخ...

مشه اسلان داریخدی.

‌-‌ بس بو گیرمان نه‌كاره دیر‍؟!

حاجی بایرام قارنینی تومارلایاراق سویوق‌قانلیلیقلا یانیت وئردی:

-‌ چوباندیر!..

قهوه‌خاناداكیلاردان بو سؤزدن یئرلریندن داشلانیب بیرگه سسلندیلر:

-‌ چوباندیر؟‍!!...

گولوش حاجی بایرامین اوزوندن سیلیندی. چوخ جیددی سؤزلرینی یئكونلاشدیردی:

-‌ "گیرمان" گلمه‌میشدن بیزیم كندین احوالاتی سیزین كند كیمی ایدی آنجاق "گیرمان" گلندن بری مسئوللارین، رادیو- تئلویزیونچولارین آیاغی كنده آچیلیب آرا-سیرا  بیزی یوْخلاماغا گلیرلر!

من قوْلومو سیزه ضامین وئریرم "گیرمان" گتیرسز موشگولوز  حلّ اولاجاق!

*

     ایكی گون سونرا "گیرمان" زورنا-قاوال ائشلیگینده ساری‌داش كندینه گتیریلیب قویون سوروسونون باشینا گئچیریلدی.

     بیر هفته سونرا، مسئوللار مركزدن "ساری‌داش" كندینه تؤكولوشدولر. رادیو-تئلویزیون موخبیرلری فیلم چكیب گوزاریش توتوردولار. مسئوللارین بؤیوگو كندین خرمنلیگینده "ساری‌داش"لیلارا یاخشی گله‌جگین موشتولوغونو وئره‌رك بو گؤروشلرین تكرار اولوناجاغینی سؤیله‌دی.

     آخشام باشی قهوه‌خانادا ایگنه سالماغا یئر یوخ ایدی. بو گون "ساری‌داش" كندینی تئلویزیوندان گؤستریله‌جك‌ایدی. كندلیلر چایلارینی ایستی-ایستی هورولداداراق گؤزلری‌نین قیراغی‌ایله ساعاتا باخیردیلار.

سونوندا ساعات یئددینی چالدی. اوستان خبرلری‌نین آپاریجیسی، برنامه‌نین اورتالاریندا ایزله‌ییجیلرین دیققتینی "ساری‌داش" كندیندن توتولان بیرگؤزاریشه چكدی.

ایستكان-نعلبكیلرین سسی سوسدو؛ قلیانلار خورولتودان دوشدو؛ نفسلر سینه‌لرده گیزلندی؛ بوتون گؤزلر تئلویزونا تیكیلمیشدی:

دوربین "ساری‌داش"دا گزیردی. یاشیل داغلار، اوجسوز بوجاقسیز باغلار، قاینار بولاقلار، داشقین چایلار، اوزون-اوزون سورولر دوربینین قاباغیندا سان گئچیردی سانكی. دوربین كندین ایچینه سوخولدو؛ مسجده، حاماما باش چكیب كوچه‌لری دولاشا-دولاشا خرمنلیگه یئتیشدی. جاماعاتی سالاملایار كیمی قاباقلاریندا دوراقسانا-دوراقسانا اؤتدو؛ سونرا بوینونو كورسونون اوستونده دوران مسئولا چئویریب دایاندی. مسئول دانیشماغا باشلادی:

-‌ بسم الله الرحمن‌ الرحیم

بیز بو گون چوخ خوشحالیق كی در خیدمتی مردم خونگرمی  "زرددشت"-ایك. بو كندده كورد، فارس، تورك برادرانه با هم در صولح و صفا زندگانلیق ائله‌ییرلر.......

 

سؤزلوك

آشیب داشماق: لبریز شدن

اؤتمك: عبور كردن

ائشلیگینده: به همراهی

اونایلاماق: تایید كردن

ایلیق: ولرم، نه سرد نه گرم

بوروق-بوروق: حلقه -حلقه

چاشقینلیق: حیرت، تعجب

چوبوقلاشماق: باهم  تدخین كردن

جوشقو: هیجان

دوراقسانا-دوراقسانا: با درنگ حركت كردن

دومبك : طبل كوچك، تُنبك

دویونچك: عقده (در این متن)

سویوق‌قانلیلیق: خونسردی

وئریملی: با بركت

یانیت: جواب

یئكونلاشدیرماق: نتیجه گیری كردن ، خلاصه كردن

یوْخلاماق: سر زدن





    بؤلوم: حیكایه و گولمه‌جه‌لر
گؤروشلر : 0
تاريخ : پنجشنبه 21 آذر 1392 | یازار : دوکتور جئری
+0 به‌ین

ناموسلو كارمند

 دوكتور جئری

 

قَرا بُلِتِغْ ییلْ  اَجارْ

اُرُنْجْ بِلا ایلْ  اَجارْ   (1)

                 دیوان لغات الترك

   

   ایشیم اگری‌بوروق ایداره‌سینده دویونه دوشوب آچیلمیردی. دؤرد آی ایدی بیر ایمضا اوچون "بوگون گئت، صاباح گل" ائتمكده‌ ایدیم. احوالاتی اوستاد دفتری‌یه دانیشدیم. گولدو:

-‌ بو گل-گئتده نئچه جوت باشماق ییرتیبسان؟

-‌ اوچ جوت!..

-‌‌ اوچ جوتدن ایكی جوتونون پولونو رئیسه قیسدیرسایدین ایشین  ایندی‌یه‌دك یولونا دوشموشدو.

سؤزوندن شاشیردیم:

-‌ یانی سیز دئییرسیز  روشوه وئره ایدیم؟

-‌ بونا روشوه دئمزلر. حاققی ناحاق ائله‌مك اوچون پول وئرسن روشوه‌‌دیر. سنكی حقّی ناحقّ ائله‌مك ایسته‌میرسن؟!...

باشیملا "یوخ" دئیه‌رك سوروشدوم:

-‌  بس بو نه پولو دور؟!

-‌ بونا ایشی‌ توْوا میندیرمه پولو دئیرلر!

.....

سونوندا اوستاد دفتری منی قاندیرمیشدی. آخشام قارانلیغیندان یارارلاناراق رئیسه توْولاما پولو قیسدیرماق اوچون جامع مسجیدی‌نین قاباغیندا گؤزله‌ییردیم. رئیس مسجیددن چیخیب ماشینینا مینمك ایسته‌ینده  بیله‌سینه توش گلمیشجه‌سینه یاخینلاشاراق:

-‌ اوووه... جناب رئیس ..خوش گؤردوك سیزی! - دئدیم.

رئیس بیر آلتدان- بیر اوستدن منه باخاراق:

-‌ گئنه سیزسیز؟!- دئدی.

ال-آیاغا دوشوب پرونده‌نی قاباغینا آچاراق،" قوربان منی دولاندیر اوشاقلارین باشینا بونا بیر ایمضا آت..." دئدیم؛ پرونده‌نین آراسینا بیر اللی مین‌لیك قویموشدوم.

رئیس قاشلارینی چاتدی؛

-‌ بو نه‌دیر‍‍؟!...

-‌ قوربان بو توْوا میندیرمه پولو دور؛ لوطفن قبول ائله‌یین ـ دئیه یانیت وئردیم.

رئیس سرت-سرت:

-‌ آغا.. من ناموسلو بیر كارمندم.. روشوه آلمارام...-دئدی.

 اؤز-اؤزومه، "ائوین ییخیلسین اوستاد دفتری گؤر منی نه ایشه قویدون، ائویم ییخلیدی؛ بدبخت اولدوم.." دئییب تئز اوستادین تاپشیریغی‌نین ایكینجی آشاماسینا گئچدیم. جیبیمدن بیر آیری اللی مین‌لیك چیخاردیب پرونده‌‌‌‌نین آراسینا قویودوم.

-‌ قوررربان....من اؤلوم‌م!...

رئیس:

-‌ ‌دئدیم كی؛ من ناموسلو بیر ...

بیر آیری اللی مین‌لیك چیخارتدیم؛

-‌‌ سنی بالالاری‌نین جانی..

-‌ من ناموسلو....

سون اللی مین‌لیگیم ایدی..

-‌‌‌‌‌ من نامو....

دولوخساندیم؛

-‌ قوربان وار-یوخوم بودور نییه آلمیرسیز؟!

رئیس سینیرلندی؛

-‌ سیز ایجازه وئرمیرسیز من سؤزومو قورتاریم آغا!!.

-‌ بویورون..

-‌ من ناموسولو بیر كارمندم روشوه آلمارام، قوْی جیبیمه!

 

اتك یازیلار:

(1) قارا بولودو یئل آچار، دویونو  روشوه آچار.

آشاما: مرحله

اورونچ: روشوه

ایل: دویون، ایلمك

تاپشیریق: تكلیف

توش گلمك: راست گلمك

توْوا میندیرمك: سورعته میندیرمك، تسریع

دولوخسانماق: آغلاماق اوزره اولماق، بغض ائله‌مك

سرت: ایتی، زهمیلی

سینیرلنمك: عصبانی اولماق

شاشیرماق: تعجب ائله‌مك

قیسدیرماق: اوْوجونا باسماق

یانیت: جاواب


آردینی اوخو/Ardını oxu


    بؤلوم: حیكایه و گولمه‌جه‌لر
گؤروشلر : 0
تاريخ : دوشنبه 11 آذر 1392 | یازار : دوکتور جئری
+0 به‌ین

اوتاچی

دوكتور جئری

 -‌ گوروپ...گوروپ...

بیر آزدا گئجیكسه‌ایدیم قاپینی سیندیراجاق‌ایدیلار. آیاق یالین ائشیگه قاچدیم؛ قاپینی آچینجا "بیسمیللاه" دئییب اودقوندوم. آستانادا موللانصرالدینین روحو دایانمیشدی. یئپ-یئكه بیر ساریق باغلامیشدی باشینا(عینی شكیل‌لرینده گؤردوگوم كیمی). قوجاغیندا بیر توربا سوسیس كالباس وار ایدی. "آمان...موللانین ائششگینی قولتوغونا وئرمیشلر" گئچدی بئینیمدن...

-‌‌‌ جین گؤرموشسن؟ نییه بئله باخیرسان؟!-دئدی موللانین روحو.

یئنه لال-لال موللانین شیشمش اوز-گؤزونه گؤز تیكدیم.

-‌ منم پروفسور نصرالدین...تانیمادین؟..

دیلیم آچیلدی:

-‌ پروفسور سنسن؟ منده بایاقدان دئییردیم بلكه موللانصرالدینین روحوسان!.. بویور..بویور ...

پروفسور نصرالدین ایچری‌یه گئچدیكده:

-‌ پروفسور بو ساریق ندیر؟ لاپ اؤزونو  موللا نصرالدین اوخشاتمیشسان-دئیه سوروشدوم.

پروفسور سینیرلندی:

-‌‌  بو قوزو سن اتگیمه تؤكموشسن!

شاشیردیم:

-‌ نه قوزو؟!

-‌‌‌‌ ‌سن دئمه‌سه‌ایدین قیز ممه‌سی یئ، منیم باشیم  یاریلمازدی!...

دوا-درمانین باهالاشیب تاپیلماماسی‌نین آردینجا بیر نئچه بیتكیسل طب كیتابی اوزوندن اوتاچیلیغا باشلامیشدیم. سككیز دوققوز گون قاباق، پروفسور نصرالدین تئلفون ووروب قان باسینجی‌نین یوكسك اولدوغوندان، یئددی دردی‌نین بیربیرینه قاریشدیغیندان دانیشمیشدی. منده دردی‌نین علاجینی، قیز ممه‌سی یئمكده گؤرموشدوم. تئلفونو قونوشوغوموزدا دؤنه-دؤنه قیز ممه‌سی سؤزونو مطبخدن ائشیدن پروفسورون آروادی، ارینی یانلیش آنلامیش تاوا ایله سوراغینا گلمیشدی.

اوزگون-اوزگون پروفسور نصرالدینه دئدیم:

-‌ هارادان بیله‌ایدیم من تئلفون تئلی‌نین  بو باشیندا توركجه‌میزی یابانچی سؤزلردن قورماق ایسته‌یركن او باشیندا سیزین باشینیزی یاراجاقلار!

پروفسور نصرالدین آجی-‌آجی گولومسه‌یه‌رك قولتوق جیبیندن بیر پارچا كاغیذ چیخاردیب منه اوزاتدی.

-‌‌ بو نه‌دیر پروفسور‍؟- دئدیم.

پروفسور باشینا تاوا دَیندن هوشونون داغیلدیغینی بو اوزدن بللگه تاپشیرمالی شئیلری یازمالی اولدوغونو آچیقلایاراق ائكله‌دی:

-‌ قاینانام اوزون سوره‌دیر خسته‌دیر؛ آرواد آغادا گونده منی یالقیز بوراخیب آناسی‌گیله گئدیر. داها سوسیس كالباس یئمكدن یورولموشام. نولور باخ گؤر قاینانامین دردینه بیر داو تاپا بیلرسن؟...

كاغیذی بیر ایكی یول گؤزدن گئچیردیم . بیردن سئوینجدن چیلتیك چالیب "تاپدیم!" دئیه قیشقیردیم. آنجاق چوخ تئز سئوینجیم یئرینی نیگرانلیغا وئردی.

بو دَییشیم پروفسورون گؤزوندن یایینمادی:

-‌ نولدو؟!

-‌ پروفسور قاینانانین دردی‌نین داواسینی تاپمیشام آنجاق قورخورام هوشوندن سونرا بو سفر  باشینی الدن وئره‌سن!

پروفسورون گؤزلری بؤیودو.

-‌ دردی‌نین داواسی ندیر؟...

باشیمی آشاغی سالیب:

-‌ دانا داششاغی!-  دئدیم

 

اتك یازیلار:

اوتاچی: دوكتور، طبیب، عطار

بللك: حافیظه، یادداش

بیتكیسل: گیاهی

دانا داششاغی: بیر چئشید بیتكی

دَییشیم: تغییر

سینیرلنمك: عصبی اولماق

شاشیرماق: تعجب ائله‌مك

قان باسینجی: قان فشاری

قوز: جویز، گیرده‌كان

قیز ممه‌سی: گریب فروت

گئجیكمك: یوبانماق

یایینمادی: مخفی قالمادی

یوكسك: اوجا، یوخاری


آردینی اوخو/Ardını oxu


    بؤلوم: حیكایه و گولمه‌جه‌لر
گؤروشلر : 0
تاريخ : جمعه 1 آذر 1392 | یازار : دوکتور جئری
+0 به‌ین

دامازلیق

دوكتور جئری

 

-‌‌‌ زیر..زیر..

اؤزومو او یولا ووروب سایمادیم. یئنه "زیر...زیر.."سسی آرخامدان گلینجه دؤنوب اؤفكه ایله سسلندیم:

-‌ یولونا شاتیر اوزاتمامیشام كی؛ گل گئچده!...

 مینیك یاناشیب دایاندی. شوشه‌سی لام-لام آشاغی ائندی. فرمانین آرخاسیندا قارا گؤزلوكلو بیریسی اگلشمیشدی. هوروت-هوروت باخدیغیمی گؤرونجه گؤزلوگونو  گؤتوردو.

جوشقولاندیم:

-‌‌‌ اده آبیل سنسن؟...

-‌ گل اوسته- دئدی .

عابدوللاه بیزیم اسكی قونشوموز ایدی؛بیرگه بویا باش چاتیب بیرگه اوخولا گئتمیشدیك. آتاسی بازاردا یوك داشییاردی. گونلرین بیر گونونده، آغیر بیر یوكون آلتیندا قالیب سوموكلری اوولموشدو؛ وام یوكو!..بانك طرفیندن ائولری حرراجا قویولوب ساتیلاندان سونرا داها عابدوللاهی گؤرمه‌میشدیم؛ گره‌ك اون‌-اون‌ایكی ایل اولاردی.

 -‌ ........

"هه.. !" دئییب اؤزومه گلدیم. عابدوللاه سورغوسونو یئنه‌له‌دی:

-‌‌‌ دئییرم نه قاییریرسان؟..

"هئچ" دئدیم. "اله‌ییب، اله‌ییب كپگینه قاتیرام".

گولدو بركدن.

-‌ آبیل دوغوشدان سن نه قاییرسان؟ بو دم-دستگاه ندیر؟ اولمایا خزینه (گؤمولو) تاپمیشسان؟!...

یئنه گولدو؛ قیزیل ساعاتینا باخاراق:

-‌ ناهار اوستودور؛  بو یاخینلاردا بیر رستوران وار؛ گئدك ناهاری  یئیك سونرا تعریف‌له‌یه‌رم-دئدی.

كؤنلونو قیرماییب،"اولسون" دئدیم.

ماشینی كیمی، آدینی تانیمادیغیم یئمگی یئدیكدن سونرا عابدوللاه سؤزه باشلادی.

-‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ حاجی قولونو تانییردین؟- دئیه سوروشدو.

-‌ هانسی حاجی قولو؟ -دئدیم.

-‌ ‌حاجی قولو اصناف! بازار آغزیندا حوجره‌سی وار ایدی.

-‌ هه..‌‌‌هه تانییردیم. آللاه رحمت ائله‌سین مچید-مونبر آدامی ایدی.

-‌‌ هه! آللاه اونا غنی-غنی رحمت ائله‌سین او اولماسایدی ایندی منده سنین كیمی اله‌ییب، اله‌ییب گپگینه قاتیردیم.

عابدوللاه یئرینده دیكله‌نیب سؤزونون آردینی توتدو:

-‌‌‌ تزه عسكرلیكدن گلمیشدیم. سحر تئزدن ائودن چیخیب آخشام الی بوش ائوه قاییدیردیم. یئریم ایشسیزلرین پاتوغو اولان بازار آغزی ایدی. بیر  گون حاجی قولو منی حوجره‌سینه چاغیردی. "سن رحمتلیك مشه محرم هامبالین اوغلو دئییلسن؟" دئیه سوروشدو مندن. "نییه اؤزویم!"دئدیم. بیر چای قاباغیما قویوب:

-‌ آتان چوخ زحمتیمیزی چكمیشدی...یاخشی آدام ایدی..آللاه اونا رحمت ائله‌سین-دئدی. -ایندی نه ایش گؤرورسن اوغلوم؟

سئویندیم ؛ اوره‌گیمدن"حتمن حوجره‌سینده منه بیر ایش وئره‌جكدیر" گئچدی.

-‌ ایشسیزم؛ ایش آختاریرام حاجی-‌ دئدیم.

حاجی قولو ساققالینی تومارلایا-تومارلایا:

-‌ ایش باشلاماق اوچون الینده سرمایه‌ن واردیر؟-دئیه سوروشدو.

-‌ وار یوخ اوتوز مین تومنیم وار ، بونونلاداكی بیر ایش گؤرمك اولماز حاجی! دئییب سئوینجك دوشونجه‌یه دالدیم: حتمن حاجی قولو  ایسته‌ییر پول-مول ایختیاریمدا قویسون!

حاجی قولو گولومسه‌دی:

-‌ ایسته‌ییرسن یوخسوللوغون داشینی بیر یوللوق آتیب وارلاناسان؟!

سئوینجدن قاناد چیخارداجاقدیم.

-‌‌ حاجی بو  نه سؤزدور، البته ایسته‌ییرم ..كور آللاهدان نه ایستر ایكی گؤز؛ بیر اگری، بیر دوز.

حاجی قولو الینی الیم اوستونه قویاراق آتاجاسینا :

-‌ اوغلوم وارلانمانین سیرینی سنه اؤیرجگم آنجاق اؤز آرامیزدا قالسین...

(باشیمی ترپتمكله حاجینی آرخایین ائله‌دیم)

 اوغلوم ایسته‌ییرسن وارلاناسان گره‌ك سرمایه‌‌‌‌‌وین اوچدن بیری حارام مالدان اولسون- دئدی. سونرا آیاغا قالخیب منی یولا سالا-سالا آرتیردی:

-‌ ایندی اوغلوم قورخما! گئت بیر ایشین اوجوندان توت،  آللاه پوشتو-پناهین اولسون!

ماراقدان سؤزونو كسدیم.

-‌ سن نئیله‌دین؟...

عابدوللاه بیج-بیج گولدو:

-‌ منده سرمایه‌مین دامازلیغی آز اولماسین دئیه اوچدن بیر یئرینه یاری-یاری حارام مال قاتدیم.

داها بتر ماراقلاندیم.

-‌ سونرا نه اولدو؟

-‌ نه اولاجاق؟ گؤرمورسن؟ مالیم گونو گوندن آشیب داشدی. ایندی اونلارجا حیط، ماشین، توكانیم واردیر...

بیردن گؤزلریمین اؤنونده، شهریمیزین وارلی-كارلی‌لاری سیرالاندی... گؤره‌سن بونلارین سرمایه‌لری‌نین دامازلیغی نئچه‌دن نئچه‌‌ایدی؟...

اوره‌گیم بولاندی. آدینی تانیمادیغیم یئمك‌دن اولمالی‌ایدی. جلد عابدوللاه ایله ساغ‌اوللاشیب ائشیگه قاچدیم. چتینلیكله اؤزومو رستورانین قاباغینداكی قانووا (آرخا) چاتدیرا بیلدیم.

 





    بؤلوم: حیكایه و گولمه‌جه‌لر
گؤروشلر : 0
تاريخ : چهارشنبه 15 آبان 1392 | یازار : دوکتور جئری
+0 به‌ین

نئجه شاخسئی ووردوم؟

دوکتور جئری

    عاشورا گونو یاخینلاشدیقجا یانغیم ایمام حسین(ع) یولوندا شهید اولماغا گئت-گئده آرتیردی. گئجه‌لری مسجیدده کربلا فاجیعه‌سیندن، ایمام حسینین باشی‌نین کسیلمه‌سیندن، اهل-عیالی‌نین اسیر-یئسیر دوشمه‌سیندن دانیشیلاناندا بوغازیم تیخیلر، آرزولاییردیم؛ کئشگه ایمامین زامانیندا اولوب اوغروندا ساواشاراق شهید اولایدیم. ائویمیزین آمباریندا قینیدا پاسلانمیش اسکی بیر قیلینج وار ایدی. اوزونلوغو آز قالا منیم بویومجا ایدی. قیلینجی اوستا رحیم دمیرچی‌یه گؤتوروب سورتوب ایتیتمه‌سینی ایسته‌دیم. اوستا رحیم بیر منه بیر قیلینجا باخینجا یالاندان:

-‌ آغابگیم بونلا باش ووراجاق-‌ دئدیم.

‌‌‌   آخشام اوستو قیلنجی دمیرچیدن آلدیغیمدا گؤزلریمه اینانا بیلمه‌دیم. قلینج پار-پار پاریلداییردی، میلچگی گؤیده ایکی‌یه بؤله بیلردی!

    ائرته‌سی گوندن، آغ خلعتدن تیکیلی عربی دؤنومو گئییب حیطده شاخسئی-واخسئی مشقی ائده‌رک اؤزومو عاشور گونونه حاضیرلاییردیم. هردن سس-کویومه آنام پنجره‌دن بویلانیب:

-‌ قوی یئره او قیلینجی؛ قول-قیچینی کسه‌جکسن!-دئییردی.

منده بیر آن دوروقسانیب:

-‌‌ آنا دویونجا باخ منه!...عاشورا گونو ایمامین اؤجونو (اینتیقامینی) کافیرلردن آلیب اؤزومو شهید ائده‌جه‌یم!-‌دئییردم.

آنام یایلیغی‌نین اوجو ایله گؤزلری‌نین یاشینی سیلیب:

-‌ اوغلوم، سنه هله اوشاقسان...-دئیینجه من قیلینجی گؤیده فیرلادیب باشیما چالار کیمی ائده‌رک شاخسئی-واخسئی دئییب سؤزونو کسیردیم.

    سونوندا عاشورا گونو گلیب چاتدی. سحر شافاقدان یئریمدن قالخدیم. آغ پالتاریمی گئیدیم. دستماز آلیب ایکی رکعت شهادت نامازی قیلدیم. قیلینجی گؤتوروب ائشیگه چیخماق ایسته‌دیگیمده آنام نیگران-نیگران منی سوزه‌رک آغا بگیمین قولاغینا نمنه‌لر پیچیلدادی. آغا بگیم گلیب قیلینجی الیمدن آلدی. دولوخساندیم؛ آز قالا آغلایاجاقدیم.

-‌‌ آغابگ نه قاییریرسان من اونلا باشیمی یاراجاغام-دئدیم.

آغابگیم سرت-سرت:

-‌‌ بو قیلینج ایله بابامیزین باباسی‌نین باباسی آذربایجان-روس ساواشیندا چوخلو ساییدا سالدات اؤلدورموش. بو قیلینج عنتیقه‌دیر؛ قورخورام دسته‌ده اوغورلاسینلار!-دئدی.

-‌ گؤزلریمین یاشینی ساخلایا بیلمه‌دیم.

-‌ بس من نه ایله باش ووراجاغام؟-دئدیم.

آغابگیم قولومدان یاپیشیب ائشیگه چکه‌رک یوموشاقجا:

-‌ نیگران اولما، باشدا ووراجاقسان- دئدی.

    کوچه‌ده قیامت ایدی. گؤز-گؤزو گؤرموردو. گؤیه ساورولان سامان ایدی گؤزه دولان کول. شاخسئی-واخسئی سسی اوره‌کلری تیتره‌‌دیردی.قیلینجلار شاهلانیب سالینیردی. قان قوخوسو، تر قوخوسو آدامین بورنونو گیجیشدیریردی.

   آغابگیم منی دسته باشی کربلایی سئیف‌الله‌نین یانینا گؤتوروب:

-‌ کبلایی بیزیم بو قارداشین باشینی چیرت-دئدی.

کربلایی سئیف‌الله گؤزونون قیراغی ایله منه باخدی. مندن قاباق سیرادا قونشوموز موسلوم‌ آغانین اوغلو، محمد دایانمیشدی. کربلایی سئیف‌الله، "یا حسین" دئییب قمه‌نی محمدین باشینا چکدی. سانکی خوروز باشی کسمیشدیلر؛ قان گؤیه فیشقیردی. کول باسدیلار. محمد باییلدی.قولتوغونا گیریب اورتالیقدان گؤتوردولر. کربلایی سئیف‌الله یئنه "یا حسین" دئیب باغیردی. او نئجه ده دوشومده(خیالیمدا) اویدوردوغوم  شیمره اوخشاییردی. ایشده سیرا منه گلمیشدی. کربلایی سئیف‌الله قمه‌نی قالدیریب باشیما یاخینلاشدیرینجا الیمی قاباغا آتیب وار گوجومله قیشقیردیم:

-‌ پوخ یئمیشم وورما!

 

بنزر یازیلار:

محرم لیک احوالاتی

آغلاما!



آچار سؤزلر : محرم, محرم‌لیک,

    بؤلوم: حیكایه و گولمه‌جه‌لر
گؤروشلر : 0
تاريخ : پنجشنبه 2 آبان 1392 | یازار : دوکتور جئری
+0 به‌ین

بو كز موللانصرالدینین شالواری!

دوكتور جئری

موللانصرالدین ایله آروادی مجلیسین قاباغیندان گئچركن گؤردولر میللت وكیل‌لری بیربیرلری ایله یاخالاشیب قیزغین-قیزغین دارتیشیرلار. موللا، "قوی گئدیم گؤروم نه خبردی؟"  دئینجه آروادی ال-آیاغا دوشوب یالوارماغا باشلادی:

-‌ نولور گئتمه... قادانی آلیم گئتمه...

موللا چاش‌- باش اولوب بونون ندنینی سوروشدو.

آروادین اوره‌گی چیرپینا-چیرپینا:

-‌‌‌‌ او سویوق گئجه یادیندادیرمی؟-دئدی.

موللا قاشلارینی چاتاراق:

-‌هانسی سویوق گئجه؟-‌دئدی.

-‌ كوچه‌‌دن چیغیر-باغیر، داوا سسی گلیردی.

موللا:

-‌ هه..

آرواد:

-‌ یادیندادیرمی یورغانی چینینه آتیب،"قوی گئدیم گؤروم نه خبردی" دئیه‌رك ائشیگه چیخدین؟

-هه..

-یادیندادیرمی ائوه قاییداندا یورغان چینینده دئییلدی ؟

-‌هه..هه...

یادیندادیرمی، "موللا داوا نه‌یین اوستونده ایدی سوروشدوغومودا نه دئدین؟

-‌هه..هه...هه.. "داوا موللانصرالدینین یورغانی‌نین اوستونده ایدی. یورغان اوغورلاندی..داوا یاتدی" دئدیم...

آرواد یئنه یالوار-یاخارماغا باشلادی.

-‌ بونلار یادیندادیرسا، باشینا دولانیم گئتمه.

موللا آروادی‌نین سؤزلریندن باش تاپمامیشجاسینا:

-‌ نه دخلی وار؟!- دئدی.

آرواد گؤزلری‌نین یاشینی آخیداراق:

-‌ اورگیمه قویولوب؛ بو داوا-دالاشدا سنه وئریلن بئش-اوچ قیران یارانه‌نین اوستونده‌دیر-دئدی.



    بؤلوم: حیكایه و گولمه‌جه‌لر
گؤروشلر : 0
تاريخ : پنجشنبه 18 مهر 1392 | یازار : دوکتور جئری
+0 به‌ین

بیزیم حاجیلار

دوكتور جئری

 

باسین یامانا!

حاجیلاریمیز شئیطانا داش آتدیقدان سونرا موللالاریندان سوروشورلار:

-‌ آغا داشیمیز قورتولدو؛ ایندی نئیله‌مه‌لی‌ییك؟!

موللا دئییر:

-‌ داشینیز قورتولدویسا باسین یامانا!

حاجیلار یوموروقلارینی گؤیه قالدیراراق سس سسه وئریرلر:

-‌ مرگ بر شیطان... مرگ بر شیطان...

 

شئیطانین بالاسی!

   داش آتما سیراسیندا شئیطان حاجیلارین بیری‌نین بیلَگیندن یاپیشاراق گیلئیله‌نبر‍:

-  حاجی ایسكندر سن نییه؟.. سنكی اؤز بالامسان!

 

قاپیلاری آچین، قاپیلاری باغلایین!

   "دلیلریمیز عاغیللی كیمی دیر، عاغیللیلاریمیز دلی كیمی" دئیینلر چوخدا یانیلماییبلار. شهریمیزین دلیسی؛جینلی جعفر حاجیلار مكّه‌یه گئدنده چوماغینی گؤیده فیرلاتاراق بازاردا جار چكر:

-‌ قاپیلاریزی آچیق قویون، حاجیلار گئتدیلر!

حاجیلار قاییداندا ایسه :

-‌ قاپیلاریزی برك باغلایین حاجیلار گلدیلر!-‌ دئیه هامینی اویارار.

 

نامازی واختیندا قیلان!

   محله‌نین موللاسی مكّه‌یه گئدركن مسجید اهلینه:

-‌ نامازی واختیندا قیلان؛ ترك ائله‌مه‌ین بیریسینی تاپیب من گله‌نه‌جن پیشناماز ائله‌یین-‌دئییر.

موللا آللاه ائوی‌نین زیارتیندن قاییداندا گؤزلرینه اینانا بیلمیر؛ مسجید اهلی بیر تلویزیونون دالیندا سیرالانیب ناماز قیلیردیلار.

ناماز بیتدیكدن سونرا موللا اؤفكه ایله مسجید اهلینه سسله‌نیر:

-‌ هئچ تلویزیون دالیندا ناماز قیلینارمی؟!

گنجلرین بیری:

-‌ آغا اؤزنوز دئمه‌دینیز نامازینی واختیندا قیلان ، ترك ائله‌مه‌ین بیرینی تاپیب پیشناماز ائله‌یك... بیز تلویزیوندان یاخشیسینی تاپا بیلمه‌دیك...اینانین آغا!... دوز فوتبالین شیرین یئرینده .. اویونو كسیب ناماز قیلیر...-‌‌ دئیه موللانی باشاسالماغا چالیشیر.

 

شئیطانین بایرامی!

شئیطاندان، " ایلین هانسی آییندا بایرام ائدرسن؟" دئیه سوروشدوقدا شئیطانجاسینا گولوب:

-‌ ذیججه آیی!- دئیر- بو آیدا  ائل طایفام دونیانین دؤرد بوجاغیندان گؤروشومه گلرلر!

 

طواف

   دئییلنلره گؤره:مكّه‌ده ان چوخ طواف ائله‌ینلر ایرانلی حاجیلاردیر. اونلار یئددی یول یئرینه گونده یئتمیش یول مكّه‌نین بازارینی طواف ائله‌یرلر.

 

آللاه یولوندا قوربانلیق

حاجیلارین بیریندن سوروشدولار:

-‌ حضرت ابراهیمین یئرینه اولسایدین اوغلونو قوربان ائله‌ییب باشینی كسردین می؟

حاجی بیرآز دوشونوب دئدی:

-‌‌ باشینی كسمك یئرینه ایته‌له‌یردیم ماشین قاباغینا...بئله‌جه همی آللاه یانیندا اوزو آغ اولاردیم؛ همی‌ده دییه‌سینی آلاردیم...

 

مكّه ثوابی

بیر كیشی مكّه‌یه گئده‌جك‌ایدی. اونون قونشولوغوندا بیر یوخسول قوجا-قاری یاشاییردی. او چوخلو سال-چیخ ائدندن سونرا ‌ سفر پولونو قوجا- قارییا وئریب مكّه‌یه گئتمیر. قوجا-قاری هر نفسده یاخشی كیشی‌یه دوعا ائدیب حوققانی سوموروردولار.

 

مكّه‌نی ساخلاماق

قیتمیرلیقدا(خیسیس‌‌لیكده) تایی تاپیلمایان حاجی ایسكندر مكّه‌دن قاییداندان سونرا توكانینا شاگیرد توتور. قونشولاری شاشیریب بونون ندنینی سوروشورلار.

حاجی:

-‌ آلیش-وئریش یالانسیز اولمور، منده مكّه‌می ساخلاماق اوچون شاگیرد توتموشام یئریمه یالان دانیشسین.





    بؤلوم: حیكایه و گولمه‌جه‌لر
گؤروشلر : 0
تاريخ : جمعه 5 مهر 1392 | یازار : دوکتور جئری
+0 به‌ین

شئیخیمیز بئله دئدی

دوكتور جئری

   بو یازیدان باشلایاراق آرا-سیرا شئیخیمیزین احوالاتیندان یازاجاغیق. شئیخیمیز دئدیكده یانلیش آنلامایین. تانری‌یا شوكورلر اولسون یاشیمیز بو یاشا چاتیب نه شاه قوللوغوندا اولوب شاهیمیز دئمیشیك نه شئیخ دالیسیجا دوشه‌رك شئیخیمیز اولوبدور. شئیخیمیزین آدی شئیخیمیزدیر. رحمتلیك كربلایی خوجاوئردی دللك،بیریجیك اوغلونون آدی خالق‌ آراسیندا سایغی ایله چكیلسین دئیه شئیخیمیز قویموشدو. شئیخیمیز ائل حامامیندا جان‌سورتن دیر. پینتی احمونو شئیخمیزه تاپشیرسانیز گول كیمی قوخان شاماما آلابیلرسینیز! شئیخیمیزین شاه‌اثری بؤیوك باشلاردان بیرینی سورته-سورته یوخا چیخارماسی دیر. بؤیوك باش‌‌‌، شهریمیزدن گؤرش ائدنده اسكی حامامیزین تعریفینی ائشیدیب یویونماق-سورتونمك گئچیر اوره‌گیندن. اونو حاماما گؤتوروب شئیخیمیزه تاپشیریرلار. اوزون سوره بؤیوك باشدان خبر اولمایینجا حاماما گیریرلر. شئیخیمیزی ال-قولتوق اوتورولو  گؤرورلر. بؤیوك باشین سوراغینی توتورلار. شئیخیمیز اوزونتو ایله،" بؤیوك باش چوخ كیفیر-كثافت ایدی سورته-سورته هامیسی كیره گئتدی!" دئیه حامامین گیلیفینی گؤسترمیشدی...

 

دیل‌بیلمز!

   شئیخمیزین آروادی اؤلموشدو. جنازه تؤره‌نینده، موللا اؤلونو تلقین ائدركن بیردن شئیخمیز بركدن گولمه‌یه باشلاییر. هامی شاشیریر. شئیخیمیزین اؤزونتودن سارسینتی گئچردیگینی سانیرلار. اؤلو باسدیریلاندان سونرا شئیخمیزدن گولمه‌سی‌نین ندنینی سوروشورلار. یئنه گولوب:

-‌ موللایا گولمه‌ییم گلدی...- دئییر-  رحمتلیك آروادیم فارس ایدی. من قیرخ ایلده دیری‌سینه توركو اؤیرده بیلمه‌دیم.... موللا ایسته‌ییردی اوچ-دؤرد دیقه‌ده اؤلوسونه عربی اؤیرتسین!..

 

شئیخیمیزین ایتی

   شئیخیمیز اللرینی گؤیه قالدیریب تانری‌یا شوكر ائده-ائده ایش باشینا گئدیردی،

-‌ آللاه چوخ شوكور!...‌آللاه مین شوكور!؛ مینلر شوكور!...

قاپی‌-قونشو ماراقلانیب،

-‌  شئیخمیز نولوب؟ اولمایا بانكدان پول-مول چیخیب بیله‌نه؟- دئییرلر.

شئخیمیز آیاق ساخلاییب،

-یوخ!- دئییر-‌ آللاها شوكور ائدیرم نه یاخشی ایتیم یوخدور.

هامی شاشیریر.

شئیخیمیز سؤزلری‌نین آردیندا:

-‌ دونن گئجه تلویزیوندا بیر كیشینی گؤستریردی- دئییر-  كیشی‌نین دئدیگینه گؤره، گونده اللی مین تومن ایتی‌نین خرجی دیر. ایندی من آللاه شوكر ائدیرم نه یاخشی ایتیم یوخدور  چونكو بئش یوز مین آیلیق، ایكی یوز مین یارانه‌ ایله یازیق ایتیم آجیندان اؤله‌جك‌ایدی!

 

شئیخیمیزین قیزیل دیشلری!

   شئیخیمیز قیزیل دیش قویدورموشدو. ندنینی سوروشورلار. گولوب دئییر:

-‌ یئیه‌جك-ایچه‌جك اوزجوزلشمكدن قیزیل اوجوزله‌شیر. منده بو اوجوزلوكدن یارارلاناراق دیشلریمی یئیه‌جك-ایچه‌جگین اوجوزلشمه‌سینه ایتیلتدیریرم!

 

روشوت یئدیرمه‌یین تملینی شئیخیمیز قویموشدو!

   شهرین اورتاسیندا شئیخیمیزی آغیر ایش توتور. بیر  دینج یئر تاپیب شالوارینی سیییریر. هارادانسا بیر مامور تاپیلیب شئیخیمیزی سوچ اوستو یاخالاییب پولیس ایداره‌سینه آپارماق ایسته‌ییر. یالوار- یاخار ایشه یارامایینجا شئیخمیز قورتولوش یولونو روشوت وئرمكده گؤرور...

   گون اورتا چاغی شئیخمیز قارنینی دویورماق اوچون كابابخانایا گئدیر. گؤزله‌نیلمه‌‌دن روشوت یئین ماموردا اورادا ایمیش. مامور شئیخیمیزی گؤرجك:

-‌ اولان  دیققتلی اول بیرده خیابانا سیچمایاسان ..ها!-دئییر.

شئخیمیز قانی سویوقلوقلا مامورون سؤزونو قایتاریر:

-‌ اده اوزون دانیشما، من سیچماسایدیم سن هارادان یئیه‌جكدین!

 

گیریش پولو

   شئیخیمیز زیارت اوچون سوریه‌یه گئتمیشدی. تووالئته گئدنده گیریش پولو ایسته‌ییرلر. اؤفكه‌له‌نیب دئییر:

-‌  سیز گلین بیزیم اؤلكه‌میزه نه قدر سیچیرسیز سیچین سیزدن پول ایسته‌ین چوخ آلچاق آدم دیر!

 

دو̌ز چؤره‌ك

  شئیخیمیز چؤر‌ه‌ك آلاندا جیزگج(خط كش) قویوب چؤره‌گین قیراقلارینی پیچاقلا كسَرمیش. بیر گون چؤره‌كچی اینجیكلی-اینجیكلی سوروشموش:

-‌ باغیشلایین! چؤره‌كلرین قیراغی خمیرمی گونده كسیب چیخاردیرسیز؟!

شئخیمیز گولومسنمیش:

-‌ یوخ خمیر دئییل آنجاق من آند ایچمیشم  آرواد- اوشاغیمین سوفراسینا دوز چؤره‌ك آپارام؛ بونا گؤره چؤره‌كلرین اَیری-اویروسونو كسیرم...





    بؤلوم: حیكایه و گولمه‌جه‌لر
گؤروشلر : 0
تاريخ : پنجشنبه 21 شهریور 1392 | یازار : دوکتور جئری
+0 به‌ین

گولمه‌جه‌لر تكرار اولور!

تكجه تاریخ دئییل،گولمه‌جه‌لرده تكرار اولور.

                                            دوكتور جئری

 

آدی یوخدور اؤزو وار !

جومهور باشقانی سایین دوكتور روحانی دانیشیقلاری‌نین بیرینده دئدی:

-‌ ایراندا فارس دؤولتی آدلی بیر شئییمیز یوخدور...

گولمه‌جه

نصرالدین شاه بادیمجان یئمه‌یینی چوخ سئورمیش آنجاق هر یئدیگینده خسته‌له‌نرمیش. بیر گون یئنه شاهین كؤنلونه بادیمجان دوشور. قوللوقچولاری ال-آیاغا دوشوب؛

- قوربان! اونوتدوندونوز مو؟ بادیمجان سیزین اوچون ضررلی دیر - دئییرلر.

نصرالدین شاه بوغونو تومارلایا-تومارلایا:

-‌ آدینی گتیرمه‌یین، اؤزونو گتیرین!- دئییر.

 

یئنه نوودان هوسی!

موللانصرالدینین داملاریندان حیطینه اوزون بیر نوودان وار ایدی. موللا همیشه بونو گؤرنده هوس ائدردی اونون اوستونه مینسین.

بیر گون آروادی ائوده اولمایاندا موللا اؤز- اؤزونه دئدی:

- چوخ یاخشی فورصت‌دیر گئدیم مینیم نوودانا.

چیخدی داما. نوودانا مینجك دوشدو حیطه قول- قیچی سیندی. باشلادی زاریلداماغا. هاندان-گئجدن آرواد تاپیلیب گلدی. اولانلاری اؤیرنیجه باشلادی موللانی دانلاماغا. موللا دئدی:

-‌چوخ اوزولمه آرواد! قول- قیچیم سیندی آمما نوودانا مینمه هوسی باشیمدان چیخدی..بوندان بئله نوودانا مینمه‌یه‌جه‌یم!

ائك سؤز:

ائی موللانصرالدینین اولو روحو! بیر كره سیناماقلا نوودانا مینمه هوسی باشیندان چیخمیشدیسا، ایذین وئر بیز ایكینجی كره اولاراق ایصلاحاتچیلارین نوودانینا مینَك.. چوخ یاخشی فورصت دیر...

 

یئنه دامدان دوشمه!

یای گئجه‌لری موللانصرالدین آروادی ایله دامدا یاتاردی. بیر گون نئجه اولوردا موللا دیغیرلانیب دامدان دوشور. قونشولار ییغیلیب گلیرلر:

-‌ موللا نه اولدو؟

موللا بئل- بوخونونو اووكه‌له‌یه-اووكه‌له‌یه:

-‌ اونو دامدان دوشن بیلیر!- دئیه یانیت وئریر.

ائك سؤز:

سوروشورلار:

-‌  ایصلاحاتین گله‌جه‌ینی نئجه گؤرورسن؟

دئییرم:

-‌ نییه مندن سوروشورسونوز.. موللانصرالدین دن سوروشون ...

 

یئنه پاییز .. یئنه آنا دیلی

آذربایجاندا مدرسه‌لرین گیریش قاپیسینا یازیلمامیش بیر بیلدیری یاپیشدیریلیب:

لطفا هنگام ورود به مدرسه گوشی همراه و زبان مادری خود را خاموش فرمایید.





    بؤلوم: حیكایه و گولمه‌جه‌لر
گؤروشلر : 0
تاريخ : پنجشنبه 14 شهریور 1392 | یازار : دوکتور جئری
+0 به‌ین

دیشلنمیش ساندویچ

دوكتور جئری

قاش قارالمیشدی. آجیقمیشدیم. یول اوسته بیر ساندویچ توكانینا اوغرادیم. اوزون‌سوو توكانین دیبینده آیری بیر موشتری ساندویجینی دیشینه چكمكده ‌ایدی.‌‌ آغیزیم سولاندی. ماسانین اوستونده، بوشقاب ایچینده دیشلنمیش بیر ساندویج گؤروكوردو. اوتورونجا شاگیرد بوشقابی گؤتوروب سویودوجونون اوستونه قویدو. چوخ چكمه‌دی بوشقاب ایچینده ساندویچ ایله بیر بارداق آیران قارشیما قونولدو. ساندویجین كاغیذینی سیییریب یئمگه باشلایینجا توكانین پنجره‌سینده رنگسیز-سسسیز بیر فیلم ائكرانا باشلادی سانكی. بیر قادین توكانین شوشه‌سینی تیققیلداتدی. ساندویچچی سویودوجون آرخاسیندان چیخیب قاپی‌یا ساری قوشدو. قاپی ائشیگینده ساندویچچی اؤفكه ایله قادینا نمنه‌‌لر دئییردی. قادین یالواردیردی. قادین نئجه‌ده چارلی‌چاپلینین فیلمینده‌كی چیچكچی قیزا اوخشاییردی. ایندیجه چارلی‌نین چلیگینی توولایا- توولایا گلیب اورتالیغی بیربیرینه قاتاجاغینی دوشونوردوم. قادینین یالوار- یاخارلاری سونوندا ساندویچچینی یوموشالتدی. او توكانا گیریب سویودوجون اوستوندن دیشلنمیش ساندویجی گؤتوروب قادینا وئره‌رك شاگیرده:

-‌ من گئدیرم، موشتریلری یولا سالاندان سونرا باغلا گئت- دئدی.

-‌ دیشلنمیش بیر ساندویج‌له قادینی قاندیردی!...

گؤزومو ائكراندان آییردیم. هر شئی رنگلی‌لشدی. قونوشان یانیمداكی موشتری ایدی. ماتدیم-ماتدیم اوزونه باخینجا سؤزلرینی تومانچاق سؤزجوكلرله آچیقلاماغا چالیشدی.چؤره‌ك بوغازیما تیخیلدی. بیر- ایكی قورتوم آیراندان ایچمك ایسته‌دیم؛ اؤسكورك توتدو. ایشتاهیم كورالمیشدی آرتیق. ساندویجی بوشقابین ایچینه بوراخاراق توكاندان چیخی وئردیكده رنگسیز فیلمین ایچینه دوشموش كیمی دویدوم اؤزومو...


آردینی اوخو/Ardını oxu


    بؤلوم: حیكایه و گولمه‌جه‌لر
یارپاق لار: [1] [..] [17] [18] [19] [20] [21] [..] [26]
آرشیو
سون یازی لار
یولداش لار
سایغاج
ایندی بلاق دا : نفر
بوگونون گؤروشو : نفر
دونه نین گؤروشو : نفر
بوتون گؤروش لر : نفر
بو آیین گؤروشو : نفر
باخیش لار :
یازی لار :
یئنیله مه چاغی :