دوکتــــور جـئــــــری
ساتاشما ادبیاتی
گؤروشلر : 0
تاريخ : شنبه 22 شهریور 1393 | یازار : دوکتور جئری
+0 به‌ین
گؤروشلر : 0
تاريخ : یکشنبه 9 شهریور 1393 | یازار : دوکتور جئری
+0 به‌ین

ائله‌ آنانێن، بئله بالاسێ!

دوكتور جئری

           یۇخارێ داناباش كندینده، آروادێ اؤلمۆش آسلان آغا‌ ایكی اتجه‌ بالاسێ- علی ایله ولی‌نی دیشینه آلێب بؤیۆدۆركن، آشاغێ داناباشدا، ایران خانێم  اری‌نین بیریجیك یادیگارێ- آلتێ آیلێق پارسانێ باغرێنا باساراق آغێر گۆنلر گئچیرمكده ‌ایدی. اۇغۇردان،بۇ ایكی طالئع‌داش بیر گۆن مینی‌بۇسدا شهره گئدنده بیر بیری ایله تانێشێر، بۇ تانێشلێق ائولنمه‌ ایله سوْنۇجلانێر. آسلان آغا دۆگۆن قێیێلیركن ایران خانێمدان ایسته‌ییر؛ اۇشاقلار آراسیندا عدالت‌له داورانێب اۆچۆنه‌ده آنالێق ائله‌سین.  ایران خانێمدا الینی گؤزۆنۆن اۆستۆنه قوْیۇب اۇشاقلارێن آراسێندا اینصافلا، عدالت‌له داوراناجاغێنا سؤز وئریر. گئرچكدن ده، ایران خانێم  عدالتی بیر قادێن ایدی. دئمك اوْلار اری‌نین اۇشاقلارێنا، اؤز اۇشاغێندان آرتێقراق اؤزن گؤستریردی. اؤرنگین؛ اوْ گۆنده ایكی تندیر چؤره‌گی بیشیریب اری‌نین اۇشاقلارینا وئریر، اؤز اۇشاغێنا وئرمزدی! علی ایله ولی آنالێقلارێندان، نییه پارسایا چؤره‌‌ك وئرمه‌دیگینی سوْرۇشدۇقدا، "گۆل بالالارێم  بۇنلارێ تكجه سیزه بیشیرمیشم" دئیردی. سوْنرا بیرآز دۆشۆنۆب آرتێراردێ:

-‌ اوْلماسا سیزده چؤره‌گینیز یارێسێنی بؤلۆب قارداشێنێزا وئرین...

    یئر-یئمیشه گلینجه، یئنه بۇ اوْلای یئنه‌له‌نردی، علی ایله ولی بۆتۆنۆ سئویملی آنالێقلارێندان آلاركن پارسا ایكی، یارێما یئتینَردی.

      اۇشاقلار یئددی-سككیز یاشلارێنا دوْلۇنجا، ایران خانێم هره‌سینی بیر ایشه گؤره‌ولندیردی؛ علی قوْیۇنلارێ اوْتارمالێ، ولی چوْل ایشلرینه باخمالێ، پارسا ایسه ائوده قالێب قارداشلارێ‌نێن مشق‌لرینی، درس‌لرینی یازمالێ-اوْخۇمالێ‌ ایدی!...

     بئله‌لیكله اۇشاقلار بؤیۆیۆب  اؤزلرینه گؤره بؤیۆك بیر آدام اوْلدۇلار؛ علی كندین ‌چوبانێ، ولی كندین بیچینچیسی، پارسا ایسه باشقان اوْلدۇ؛ اؤلكه‌نین تئلئویزیوْن باشقانێ!...

***

     ایللر گئچدی. بیر  گۆن یوخارێدان، باشقان پارسایا بیر بۇیرۇق گلدی:

اؤلكه‌ده اوْلان، ائللرین دیل، تاریخ، كۆلتۆر، اۇیغارلێقلارینێ یایماق اۆچۆن اۇستانی تئلئویزیوْن كاناللارێ آچیلمالێ‌دیر بۇنۇنلا سیزدن ایسته‌نیلیر قیسا سۆره ایچینده بۇ گؤره‌وی یئرینه یئتیره‌سینیز....

     باشقان پارسا بۇیرۇغو ایلَتمك اوچون ائللرین  تمثیلچیلرینی یانێنا چاغێردێ.

     فارسلاردان باشقا، هامێ گلمیشدی؛ تۆرك‌لر، تۆركمن‌لر، عرب‌لر، بختیارێ‌لار، لوْرلار، لك‌لر،  كۆردلر، گیلك‌لر، مازنلی‌لر،تالێش‌لار، بلۇچ‌لار،سیستانلێ‌لار، تات‌لار ....

تمثیلچی‌لرین بیری، "فارس‌لارێ آرامێزدا گؤرمورم، اؤنلارین كاناللارێ اوْلمایاجاق‌مێ؟..." دئیه سوْرۇشدۇقدا، باشقان گۆلۆمسۆندۆ:

-‌ یوْخ اوْلمایاجاق بو كاناللار یالنێز سیزین اۆچۆندۆر...

سوْنرا بیر شئیی آنێمسامێش كیمی ائكله‌دی:

-‌  اوْلماسا سیز كاناللارێنیزێن یارێ واختێنێ فارس‌ قارداشلارێنێزا وئرین!...

 

Elə ananın, belə balası!

Dr.Jery

      Yuxarı danabaş kəndində, avadı ölmüş Aslan ağa iki ətcə balası- Əli ilə Vəlini dişinə alıb böyüdürkən, aşağı danabaşda, İran xanım ərinin biricik yadigarı, altı aylıq Parsanı bağrına basaraq ağır günlər keçirməkdə idi. uğurdan,bu iki taledaş bir gün minibusda şəhərə gedəndə bir biri ilə tanışır, bu tanışlıq evlənmə ilə sonuclanır.


آردینی اوخو/Ardını oxu


    بؤلوم: حیكایه و گولمه‌جه‌لر
گؤروشلر : 0
تاريخ : شنبه 1 شهریور 1393 | یازار : دوکتور جئری
+0 به‌ین

فاطما ننه آزادلێق ایسته‌ییر

دوكتور جئری

     بئش-‌ آلتێ گۆن ایدی فاطما ننه‌نین یۇخۇسۇ  قاچمێشدێ. گئجه یارێسێنادك یئرینده اوْیان- بۇیانا دؤنۆب آزادلێغا فیكیرله‌شیر، فیكیرلشدیجه‌ده اؤزلمی آزادلێق آلماغا آرتێردێ.

   یئتمیش‌ یاشلێ فاطما ننه، قێزلارێنێ اره وئرندن سوْنرا یالقێز قالماسێن دئیه، الینی اؤزگه اوْغۇلۇنۇن قاباغێنا آچماسێن دئیه، اوْتاقلارێ‌نێن بیرینی كیرایه وئرمگه باشلامێشدێ. بو ایلكی كیراچێلارێ، ایلقار ایله تایماز آدلێ ایكی اؤیرنجی ایدی. اۆره‌گینه آزادلێق قوْرۇ سالان دا ائله بو گنجلر اوْلمۇشدۇ.

     گنجلر گئجه‌لری، آزادلێغا گؤره دانێشێر، دارتێشێركن فاطما ننه  اؤزۆ ایسته‌مه‌دن اوْ بیری اوْتاقدا ائشیدیب دۆشۆنجه‌یه دالێردێ؛ آزادلێق چؤره‌ك دئییل چؤره‌كدن واجیب‌دیر، آزادلێق وئرمه‌لی دئییل آلمالێ‌دێر، آزادلێق هامێ‌نێن حاققێ‌دێر، آزادلێغێ بۇ گۆن آلماساق صاباح گئج اوْلاجاق...

     فاطما ننه بۇ گئجه سحره‌دك یاتا بیلمه‌دی. آرتێق، آزادلێق آلماغا قرارلێ ایدی. دۆنن سؤز سالماق اۆچۆن گنجلره، "گئجه بتر آزادلێقدان دانێشێردێنێز" دئمیشدی. اوْنلار گۆلۆشۆنجه سؤزۆنۆن آردێنێ تۇتمامێشدێ.

    گۆن اوْرتا چاغێ قاپێلارێنێ تێققێلداتدی:

-‌ بۇیۇر ایچری‌یه ننه..- سسی گلدی اوْتاقدان.

ایچری گئچیب قاپێ‌ آغزێندا چؤمبلدی. اۆره‌گی دؤیۆنه- دؤیۆنه سؤزه باشلادێ:

-‌ بالالارێم سیزدن بیر ایسته‌ییم وار!..

ایلقار ایله تایماز بیرگه:

-‌‌  بۇیۇر ننه -‌ دئدیلر.

- آزادلێق آلماغا گئدنده منی‌ده اؤزۆنۆزله آپاراسێز!...

گنجلر، بیر بیری‌نین اۆزۆنه باخدێلار. ایلقارێن بوغازێ تێخێلدێ، دانێشا بیلمه‌دی. تایمازێن گؤزلری دوْلمۇشدۇ :

-‌ آمما ننه سن چوْخ قوجاسان!..- دئدی.

فاطما ننه سرتجه:

-‌ آزادلێق بیر حاق‌دێرسا، من نییه واز گئچیم اوْندان؟..-‌ دئدی.

دلی بیر جوْشغۇ گنجلرین اۆره‌گینه دوْلدۇ. یۇمۇرۇقلارێنی سێخدێلار. ائشیگه چێخێب باغێر- باغێر باغێرماق ایسته‌دیلر...

فاطما ننه سؤزلری‌نین آردێنێ تۇتدۇ:

-‌ گئچن دفعه سهام عدالت وئرنده خبریم اوْلمادێ حاققیم یاندێ بالالارێم...

 

  Ardında, yazını latin əlifbasında oxuya bilərsiniz


آردینی اوخو/Ardını oxu


    بؤلوم: حیكایه و گولمه‌جه‌لر
گؤروشلر : 0
تاريخ : جمعه 24 مرداد 1393 | یازار : دوکتور جئری
+0 به‌ین

آنادیلیمیزین مودافیعه‌چیسی، دده جواد هئیت عریضه‌میزی تانری‌نین حوضورونا آپاردی..



آچار سؤزلر : دده,

    بؤلوم: آجی گولوشلر
گؤروشلر : 0
تاريخ : جمعه 17 مرداد 1393 | یازار : دوکتور جئری
+0 به‌ین

بیر میللتی نئجه سوْی‌قێرێم ائتمك اوْلار؟

دوكتور جئری

     پادشاه، "پرنس" كیتابێنێ ماسانێن اۆستۆنه بۇراخاراق اۆزۆنۆ ماكیاوئللی‌یه تۇتدۇ:

-‌ اؤلكه‌ده اوْلان اؤزگه میللت‌لری نئجه سوْی‌قێرێم ائتمك اوْلار؟

نیكوْلوْ گۆلۆمسۆندۆ:

-‌ بیر میللتی سوْی‌قێرێم ائتمك اۆچون مین بیر یوْل وار!

پادشاهێن گؤزلری ایشێلدادێ:

-‌   مین بیر یوْل؟!...

-‌ ائله‌دیر قۇربان!

-‌ سای‌سانا؟...

-‌ بیرینجیسی؛ آنا دیللرینی اللریندن آلاسان!

پادشاه یئرینده دیكلندی:

-‌  اوْ بیری یوْللار؟...

- آنا دیللرینی آلسان اوْ بیری یوْللارا گره‌ك قالمایاجاقدیر پادشاهێم!

 

 

آردێندا یازێنی لاتین الیفباسێندا اوْخویا بیلرسینیز

 


آردینی اوخو/Ardını oxu


    بؤلوم: آجی گولوشلر
گؤروشلر : 0
تاريخ : دوشنبه 6 مرداد 1393 | یازار : دوکتور جئری
+0 به‌ین

پۇللۇ قۇللۇق

دوكتور جئری

 شاتاراق...

     دیلنچی‌نین گؤزلریندن اوْد پارلادێ؛ اؤزۆنۆ ایتیردی. اوْتوْبۇسۇن سۆرۆجۆسۆ یاخاسێنێ بوْشلامێردێ. شاگیرد قوْلۇندان آسلانماسایدێ سۆرۆجۆ ایكینجی شاپالاغێ قولاغێ‌نێن دیبینه ایلیشدیره‌جك ایدی. دیلنچی، یارێم ساعات قاباق اوْتوْبۇسا  چیخیب، "آروادێم، خسته‌خانا‌دا یاتێب، پۇلۇم یوْخدۇر چیخاردام" دئیه‌رك چوْخلۇ پۇل یێغمێشدێ. سۆرۆجۆ اؤزۆ ایكی ‌مین تۆمن  اوْوجۇنا باسمێشدێ. اوْتوْبۇس یئرینی دگیشیب باش یئرلشگه‌ده دایانێنجا دیلنچی یانلێشجا یئنه اۆسته چێخێب بۇ كز، "یوْلدا قالمێشام، اوْلسا منه بیر یوْل خرجی وئرین" دئدیكده، دئییلن كیمی گؤزلریندن اوْد پارلادێ. سۆرۆجو قێزغین-قێزغین:

-‌ نئچه ایلدیر دیلنچی‌لیك ائدیرسن؟!-‌ دئیه سوْرۇشدۇ.

دیلنچی باشینی آشاغێ سالدی:

-‌ اوْن بئش ایلدیر آغا!- دئدی.

-‌ اوْن بئش ایلدیر؟!

سۆرۆجۆ دارتێندێ قوْلۇنو شاگیردین الیندن قورتارسین، باشارمادی. دیل-دوداغێنێ گمیره-گمیره:

-‌ اوْلان، من ایكی ایل دیلنچی‌لیك ائتمكله اؤزۆمه بۇ اوْتوْبۇسلا بیر حیَط آلمێشام، سن بۇ اوْن بئش ایلده نه پوْخ قارێشدێرمێشسان هله دیلنچی‌‌لیك ائدیرسن؟!

یوْلچۇلار گۆلۆشدۆلر. دیلنچی مێزێلدادێ:

-‌ آغا منیم ده  اوْن‌ایكی اوْتوْبۇس، سككیز تاكسی، آلتی‌ حیط، بئش دۆكانێم وار، آنجاق دیلنچی‌لیك منیم آتا-بابا قۇللۇغۇمدۇر، "خلیج همیشه"‌ده اللی-اللی نفت قۇیۇم بئله اولسا بو ایشی ترگیده بیلنمه‌رم...

 

سؤزلۆك:

ایلیشدیرمك: نواختن،

باشارماق: بلد بودن، موفق شدن

بوْشلاماق: ول كردن

پارلاماق: درخشیدن

ترگیتمك: ترك كردن، ول كردن

دارتێماق: خود را از چیزی رها كردن

دیلنچی: گدا

سۆرۆجۆ: راننده

شاپالاق: سیلی

قێزغین-قێزغین: عصبانی، خشمناك

قۇللۇق: شغل، پیشه

كز: دفعه

مێزێلداماق: زیر لب زمزمه كردن

یئرلشگه: جایگاه

یانلێش: اشتباه

یوْلچۇ: مسافر

 

آردێندا یازێنی لاتین الیفباسێندا اوْخویا بیلرسینیز

 


آردینی اوخو/Ardını oxu


    بؤلوم: حیكایه و گولمه‌جه‌لر
گؤروشلر : 0
تاريخ : شنبه 21 تیر 1393 | یازار : دوکتور جئری
+0 به‌ین

سؤزۆم گلیر..

دوكتور جئری

گئجه دانێشێقلارێ

گئجه‌ یارێسێ، ار-آرواد یاتاقدا پێچێلداشاركن اوْغۇل اوْیاق ایدی. آرواد دئییردی:

-‌ كیشی اوْغلۇمۇز بؤیۆیۆب. دئییرم، اینگی ساتیب اوْنۇ ائولندیرك..

كیشی آروادێ‌نین سؤزلرینی دوْغرۇلایێب:

-‌ هه..هه.. دۆز دئییرسن آرواد! -دئیه فێسێلدادیێنجا اوْغلانین اۆره‌گینده زۇرنا-قاوال چالێنماغا باشلادێ.

اۆچ-دؤردگۆن گئچدی. اینك هله ساتێلمامێشدێ. اوْغۇل گئجه‌لر اؤزونو یۇخۇیا وۇرۇب ‌دانێشێقلارا -هردن غئیرتیه توْخۇنسا بئله- قۇلاق آسێردێ.سوْنۇندا بیر گئجه دؤزۆمۆ تۆكه‌نیب دیله گلدی:

-‌ آنا نوْلۇر بیرآز دا  اینكدن دانیشین!..

*

سؤزۆم گلیر، "فرهنگستان زبان تركی"-‌یه. جمهور باشقانی سئچكیلری اؤنجه‌سی گۆنده "فرهنگستان زبان تركی"-نین آچێلێشێندان دانێشێلێردی. آنجاق ایندی اۇزۇن سۆره‌دیر بۇ قوْنۇ یاد-بات اوْلۇب كیمسه‌نین جێنقێرێ چێخێب:

 -‌ نوْلۇر بیرآز دا فرهنگستان زبان تركی‌دن دانیشین!- دئمیر.

آچیقلاما:

فرهنگستان زبان تركی: تۆرك دیل قۇرۇمۇ

 

ساپا ساغلام اؤلمك

   موْللانصرالدین اؤلۆم یاتاغێنا دۆشۆب سوْن سوْلۇقلارێنێ چكمكده ایدی. قوْهۇم- قوْنشۇسۇ باشێنا یێغێشێب  توْختاقلێق وئرمگه باشلادێلار:

-‌ موْللا ماشاالله یاناقلارێن قێزارێب!

‌-‌ موْللا ماشاالله كؤكلمیشسن!

-‌ موْللا ماشاالله روحیّه‌ن جاوانلاشیب!

موْللا زارێلدایا-زارێلدایا دانێشێقلارێ كسدی:

-‌ یعنی سیز دئییرسیز من ساپا-ساغلام اؤلورم!...

*

سؤزۆم گلیر، ایقتصادیاتمێزا. بیری دئییر: تورّمی انگلله‌میشیك. اوْ بیری دئییر: ایقتیصادیاتێمێز جانلانێب. آیریسی دئییر: پۇلۇمۇزۇن دگری آرتیب. بیر باشقاسی دئییر:......

الیمی جیبیمین بوْشلوغوندا گزدێرێب دئیینیرم:

-‌ اوْلمایا بیزده وارلانا-وارلانا سێنقێن چێخێریق!

 

ارلرین سایێ!

بیر گۆن موْللا‌نصرالدین  آناسیندان سوْرۇشدۇ:

آنا دۆزۆنو دئ ایندی‌یه‌دك نئچه یوْل اره گئدیب‌سن؟

آناسی گۆلۆمسه‌یه‌رك یانێتلادێ:

-‌ علی، ولی، زولفعلی

بئشی‌ده اوْندان ایره‌لی

پامبیق ‌آتان، قوْز ساتان

رحمتلیك سنین آتان!

*

سؤزۆم گلیر سوْرۇملۇلارێمێزا. سؤز - سؤزه گلنده دئییرلر: قوْیمۇرلار بیزی ایشله‌یك. كئشكه بو سوْرۇملۇلاردا موْللانصرالدینین آناسیجا اۆره‌ك-جۆرأت اوْلایدێ، سایاردێلار، كیملر قوْیمۇرلار اوْنلار ایشله‌سین!

 

آردێندا یازێنی لاتین الیفباسێندا اوْخویا بیلرسینیز


آردینی اوخو/Ardını oxu


    بؤلوم: حیكایه و گولمه‌جه‌لر
گؤروشلر : 0
تاريخ : جمعه 13 تیر 1393 | یازار : دوکتور جئری
+0 به‌ین

گئرچك اؤیرتمنلردن عؤذور دیله‌یه‌رك...

پاراكراسی

دوكتور جئری

    

    اۇستاد فرهیخته، اوْغلۇ هۆشنگین كارنامه‌سینی بیزه گؤسته‌ره‌رك جوْشقۇلاندی:

-‌ باخین نؤمره‌لری‌نین هامیسی ییرمی اوْلۇب!.. من دئییردیم: بیز،  آییق-ساییق نابیغه آریا سوْیۇندانیق سیز اینانمیردینیز؛ دئییردینیز: آریا سوْیۇ اۇیدۇرمادیر...

اۇستاد دفتری پرت اوْلدۇ:

-‌‌‌ هۆشنگین ییرمی آلماسی‌نین نه ایلگیسی وار آریا سوْیۇندان گلمه‌یه.. نابیغه اولماغا.. چوْخلاری كیمی اوْخۇیۇب  ییرمی آلیب‌دیر ‌دا. اوْلمایا كیم ییرمی آلیرسا آریا سوْیۇنداندیر؟!..

اۇستاد فرهیخته قاشلارینی چاتدی:

‌- یوْوْ...خ كیم اوْخۇیۇب ییرمی آلیرسا هۆشلۆ-باشلی آریا سوْیۇندان دئییل. بیزیم هۆشنگ اوْخومامیش ییرمی آلیر!.. هۆشنگ كیتابلاری‌نین قاتینی آچمیر، سحردن آخشاماجاندا یوْلداشلاری ایله گزیب اگلنمكده‌دیر... سانیرام آرا-سیرا كیلاسا گئدنده اؤیرتمنلری‌نین سؤزلرینی گؤیده قاپدیغینداندیر نؤمره‌لری ییرمی اوْلۇر. آخی نابیغه‌دیر، آریا سوْیۇنداندیر!...

الیمی دیزیمه چالیب بركدن قاققاناق چكدیم. اۇستاد فرهیخته ترس-ترس منه باخدی.

-‌ ائله باخمایین منه!-دئدیم- ایندی نۆمره آلماق قدیمكی‌لر كیمی چتین دئییل!...

اۇستاد فرهیخته دوْداقلارینی بۆزدۆ:

-‌‌ اوْلمایا ایندی نۆمره پایلاییرلار؟!

-‌ یوْخ نۆمره پایلامیرلار، نؤمره  ساتیرلار!

-‌‌ نه ساتیشی، نه آلیشی؟!!

-‌‌ ایندی بعضی اۇشاقلار درس اوْخۇماق یئرینه، مشدی عیباد دئمیشلی؛ بئش اوْن ماناتدان گئچیب نؤمره آلیرلار. اؤرنگی بیزیم باجی‌اوْغلو.. دۆشدۆگۆ اۆچ درس بیله‌سینه بئش یۆز مینه باخیب.

اۇستاد فرهیخته‌نین پۆشكۆ اؤلدۆ. اۇستاد دفتری‌، فرهیخته‌نی آلتدان- آلتدان سۆزه‌رك سوْرۇشدۇ:

-‌ بئله ایسه بۇنلار نئجه بیلیم یۇردونا گئده‌جكلر؟

-‌ هئچ‌چ.. بئش اوْن ماناتدان گئچیب پۇللۇ بیلیم یۇردلارینا گیره‌جكلر!

-‌ مدركلرینه كیم ایش وئره‌جك؟!

-‌ یئنه بئش اوْن ماناتدان گئچیب  ایشه‌ده سوْخۇلاجاقلار!

-‌‌ ایشلرینده بیر پوْخ چیخارسالار نه اوْلاجاقدیر؟

-‌  هئچ ؛ بئش اوْن ماناتدان گئچیب پوْخۇن اۆستۆنۆ اؤرته‌جكلر!

-‌ ....

 

آردێندا یازێنی لاتین الیفباسێندا اوْخویا بیلرسینیز


آردینی اوخو/Ardını oxu


    بؤلوم: حیكایه و گولمه‌جه‌لر
گؤروشلر : 0
تاريخ : شنبه 7 تیر 1393 | یازار : دوکتور جئری
+0 به‌ین

آذربایجان ائل‌ادبیاتیندان بیر ناغیل: یاغسادا، یاغماسادا

دوكتور جئری

      بیری‌نین وار ایدی، بیری‌نین یوْخ ایدی! بیر قادین وار ایدی. قادینین بیر اوْغلۇ ایكی قیزی وار ایدی. قیزلاری نئچه آی ایدی، اۇزاق‌ائلده ایكی قارداشا اره گئتمیشدیلر؛ بؤیۆگو اكینچی‌یه كیچیگی ‌ایسه كۆزه‌چی‌یه. بیر گۆن قادین اوْغلۇنۇ یانینا چاغیریب دئدی:

-‌  اوْغلۇم! ایندی آلتی آیدان چوخدور باجیلارین اۇزاق ائله اره گئدیبلر؛ بیز ایسه هله‌لیك اوْنلاردان بیر سالیق تۇتمامیشیق. سندن ایسته‌ییرم گئدیب سوْراقلاشاسان، گؤره‌سن؛ باجیلارین آغ‌گۆن اوْلۇبلارمی یا یوْخ؟

      اوْغلان ساغ الینی ساغ گۆزۆنۆن اۆسته قوْیۇب سوْر-سوْوقاتدان ایكی بۇخچا باغلاییب اۇزاق‌ائله یوْلا دۇشدۇ. آز گئتدی، چوْخ گئتدی، دره تپه دۆز گئتدی، سوْنۇندا اۇزاق ائله یئتیشدی. اؤنجه بؤیۆك باجی‌نین ائوینه گئتدی. باجیسی بیر دری، بیر سۇمۇك اوْلمۇشدۇ. اوْغلان كئف-احوالیندان سوْرۇشدۇ. باجیسی باشینی اۆزۆنتۆ ایله ترپه‌دیب دئدی:

-‌ آی قارداش نه كئفی.. نه احوالی؟.. اریم اكینچی‌دیر، یاغیش یاغاندا دئییر؛ گۆلۆر؛ دانیشیر. آللاه ائله‌مه‌‌میش یاغیش یاغمایاندا، اكینه‌جكلری قۇرۇیۇر، بۇ اۆزدن حیرصدن گلیب منی آتیر یۇمۇرۇق تپیگین آلتینا!...

اوْغلان  بؤیۆك باجیسی ایله ساغ‌اوْللاشیب كیچیك باجیسی‌گیله گئدیر. باجی‌نین رنگی سارالیب سوْلمۇشدۇ. احوالاتی سوْرۇشدۇقدا باجیسی گؤز یاشلارینی آخیدا- آخیدا دئییر:

-‌ اریم كۆزه‌چی‌دیر.. هاوا گۆنشلی اوْلاندا، دئییر؛ گۆلۆر؛ دانیشیر. آللاه ائله‌مه‌میش هاوا یاغیشلی اوْلاندا، كۆزه‌لری كوْرلانیر، بۇ اۆزدن  حیرصدن گلیب منی آتیر یۇمۇرۇق تپیگین آلتینا!..

  اوْغلان باجیلاری‌نین دۇرۇمۇنۇ اؤیره‌نیب آناسی‌نین یانینا قاییتدیقدا دئییر:

-‌ آناجان! یاغیش یاغسادا، یاغماسادا باجیلاریمین گۆنلری قارادیر!

اوْ گۆندن، اۇلۇسۇمۇز(میلّتیمیز) سؤز سؤزه گلنده دئیَر:

-‌  اؤلكه تحریملرده اوْلسادا، اوْلماسادا ....

-‌  نفتین بوْشكاسی یۆز دوْلار اولسادا، اوْلماسادا....

-‌‌‌  فیلانكس رئیس اوْلسادا، اوْلماسدا...

-‌  دؤولتین خزینه‌سی دوْلو اولسادا، اولماسادا...

........

بوْرادا باجیلارین ناغیلی سوْنا ائردی. گؤیدن اۆچ آلما دۆشسه‌ده، دۆشمه‌سه‌ده اۇلۇسۇمۇزۇن اؤیكۆسو  هله-هله سۆرمكده‌دیر...

 

 



آچار سؤزلر : ناغیل, آذربایجان,

    بؤلوم: حیكایه و گولمه‌جه‌لر
گؤروشلر : 0
تاريخ : یکشنبه 25 خرداد 1393 | یازار : دوکتور جئری
+0 به‌ین

گئچنلرده سیزه شئیخیمیزدن یازاجاغیمیزا سؤز وئرمیشدیك. بیرینجی بؤلومو  شئیخیمیز بئله دئدی باشلیغی آلتیندا اوخوموشدونوز ایشده ایكینجی بؤلوم:

شئیخیمیزین احوالاتی

دوكتور جئری

 

یوْخسۇللارین دردیندن..

شئیخیمیزین آروادی قونشولارینا دانیشیردی:

-‌‌‌ شئیخیمیز، آغیزلارینا آیلارجا، ایللرجه اَت دَیمه‌ین یوْخسۇللارین قایغیسیندان قیرخ گۆندۆر ات یئمیر؛ خاویار یئییر...

 

پارتی‌بازلیغا قارشی!

شئیخیمیز  پارتی‌بازلیغا قارشی‌دیر. اوْ، اگری‌بۇروق ایداره‌سی‌نین رئیسی‌نین پارتی‌بازلیقلا  كۆره‌كنلرینی  ایشه سوْخدۇغۇنۇ آنلایینجا اوْنۇ گؤره‌ویندن اۇزاقلاشدیریب باجی‌اوْغلۇسۇنو اوْنۇن یئرینه اوْتۇرتدۇردۇ.

 

آیدا نئچه كیلوْ ات یئییرسینیز؟

گلیشمكده اولان اؤلكه‌‌لره گؤره یۇردۇمۇزدا  ات تۆكه‌تیمی‌نین دۆشۆك اوْلدوغۇنۇ آراشدیران بیر آراشدیریجی شئیخیمیزین قاباغینی كسیب سوْرۇشۇر:

-‌ آیدا نئچه كیلوْ ات یئییرسینیز؟

شئیخیمیز بیرآزجیق سال-چیخدان سوْنرا یانیتلاییر:

-‌ اوْتوز بئش كیلوْ، قیرخ كیلوْ !..

آراشدیریجی اینانمامیشجاسینا:

-‌‌ اوْتوز بئش كیلوْ، قیرخ كیلوْ  مو؟!

بو آرادا بیر موْتۇرچۇ اوْنلارین یانیندان اؤته-اؤته:

-‌ شئیخیمیز داشـ...غیمی یئیه‌سن!-‌دئیه قیشقیریر.

شئیخیمیز:

-‌ بۇیۇرۇن بو ایكی یۆز اللی قیرامی!....

 

سؤزلوك:

آراشدیرماق: تحقیق و بررسی كردن

آراشدیریجی: محقق

آنلاماق: فهمیدن

اؤته-اؤته: در حال گذر

اینانمامیشجاسینا: با ناباوری

تۆكه‌تیم: مصرف

دۆشۆك: پایین، كم

قارشی: مخالف

قایغی: درد، غصه

كۆره‌كن: داماد

گؤره‌و: وظیفه

گلیشمكده اولان اؤلكه‌‌لرده: كشورهای در حال توسعه

یانیتلاماق: جواب دادن

 





    بؤلوم: حیكایه و گولمه‌جه‌لر
گؤروشلر : 0
تاريخ : شنبه 17 خرداد 1393 | یازار : دوکتور جئری
+0 به‌ین

سیز فقط منه اوستا-اوستا دئیین!..

دوكتور جئری

     گۆل‌میرزه،  تئیمور آغانین قهوه‌خاناسینا گیردیكده، بالا ماحمۇد، تئشه‌باش ایبیش ایله شۆمشه بایراما عؤمرۆنۆ قارا فهله‌لیكده سۆرتدۆگۆندن دانیشیب وایسینیردی:

-‌‌ قیزیم ایكی ایل‌دیر آداخلی‌دیر؛ جئهیز قوْشۇب بخت ائوینه گؤنده‌ره بیلمیرم. فهله‌لیك پۇلۇنۇن بركتی یوْخدۇ كی!...

تئشه باش ایبیش اۆزۆنتۆ ایله:

-‌ آللاه یوْخ یئردن اوّل سنه سوْنرا بیزه بیر قاپی آچسین-دئدی.

بالا ماحمۇد ایله شۆمشه بایرام اللرینی گؤیه قالدیردیلار:

-‌ ایلاهی آمین!!

گۆل‌میرزه دۇمانلاری یاریب بالا ماحمۇد‌گیلین ماساسینا یاخینلاشدی:

-‌ باخیشلایین آغالار!  بیر یاخشی بنّا آختاریرام...

بالا ماحمۇدۇن چاتیلمیش قاشلاری آچیلدی:

-‌ لاپ دۆز گلیبسن، آختاردیغین  ائله قاباغیندا دایانیب!

تئشه باش ایبیش ایله شۆمشه بایرام بیر بیری‌نین اۆزۆنه باخدیلار.

بالا ماحمۇد:

-‌ هله نه تیكدیرمك ایسته‌ییرسن؟- دئیه سوْرۇشدۇ.

-‌ واللاه دۆزۆنو ایسته‌سن ائل حامامینا گئتمكدن یوْرۇلمۇشۇق ایسته‌ییریك حیطده بیر حامام تیكدیرك...

بالا ماحمۇد گۆلۆمسه‌ییب:

-‌ چوْخ یاخشی ایش گؤرۆرسۆز، ایندی حامام ائو ایله یاری‌دیر...-دئدی سوْنرا گۆل میرزه‌نین ائوی‌نین ایزلیگینی آلیب یارین گلیب ایشه باشلایاجاغینی سؤیله‌دی.

گۆل میرزه گئدن‌دن سوْنرا شۆمشه بایرام، بالا ماحمۇدون اۆستۆنه قاباردی:

-‌ اوْلان سن هاچاندان بنّا اوْلمۇبسان بیزیم خبریمیز یوْخدۇر؟

بالا ماحمۇد دیشلرینی آغارتدی:

-‌ ائله بو گۆندن..

تئشه باش ایبیش قایغین-قایغین:

-‌ اوْلان الینه ایش وئررسن هااا...

بالا ماحمۇد آرخایین- آرخایین:

- هئچ زاد اولماز!- دئدی.

***

      ائرته‌سی گۆن، بالا ماحمۇد خره‌چی‌نین اۆستۆنده دیوار هؤرمكده، تئشه‌باش ایبیش آشاغیدا كرپیچ آتماقدا، شۆمشه بایرام ایسه قۆم-اَهك تۇتماقدا ایدی.

بالا ماحمۇد  دؤنه-دؤنه تئشه‌باش ایبیش ایله شۆمشه بایراما تاپشیردی:

-‌ گلیب، گئدن اوْلاندا سیز فقط منه اوستا-اوستا دئیین.

تئشه باش ایبش هردن:

-‌ ماحمۇد آغا نییه ایپ چكمیرسن، نییه شۆمشه باغلامیرسان، نییه كرپیچلری بئله قویورسان؟- دئینده، بالا ماحمۇد اۆستونه قیشقیریب:

-‌ اوْلان من اوستایام یا سن؟!...- دئییردی سوْنرا:

- منیم ایپیم هارادا ایدی؟.. منیم شۆمشه‌م اوْلسایدی شۆمشه بایرامی نییه گتیریردیم...

بو سؤزدن شۆمشه بایرام قیزیب دوْداق آلتی نه ایسه دئیه‌رك دئیینیردی.

....

‌***

   گئجه یاریسی گۆل میرزه  خاریلتی سسیندن یۇخۇدان دیسكیندی، حیطه قاچدی، ایكی الی اوْلدۇ بیر باشی، حامامین طاغی چؤكمۆشدۆ.

***

   تئیمور آغانین قهوه‌خاناسیندا چوْو دوشموشدو؛ گۆل میرزه گیری-گیری بالا ماحمۇدو آختاریر، تاپسا اۇیغون یئرینه آغاج سوْخاجاقدی! بالا ماحمۇد ایله یوْلداشلاریندان ایز-توْز یوْخ ایدی...

***

سككیز ایل سوْنرا  حاجی گۆل میرزه ائوینی سۆرتۆب نئچه قات بینا تیكمك ایسته‌دی. بیله‌سینی معمار بایرامین دفترینه گؤندردیلر. حاجی گۆل میرزه  نه قدر اؤزونو زوْرا باسدی، معمار بایرامی هارادا گؤردوگونو آنیمسامادی. آنلاشمایا قوْل قویاندان سوْنرا معمار بایرام  تئلفوْن آچیب:

-‌ مهندیس ایبیش! زحمت اولماسا منیم اوْتاغیما گلیب حاجی آغا گۆل میرزه‌ ایله گئدیب ائوی‌نین نقشه‌سینی چكین!..- دئدی.

 

سؤزلۆك:

آداخلی: نامزد

 آرخایین: مطمئن

آنلاشما: قرارداد

آنیمساماق: به خاطر آوردن

ائل حامامی: حمام عمومی

ایزلیك: آدرس

اۆزۆنتۆ: تاثر، تاسف

تیكدیرمك‌: ساختن

چؤكمك: پایین آمدن، نشست كردن.

دؤنه-دؤنه: به دفعات

دیسكینمك: از جا پریدن

سۆرتمك: سپری كردن

قابارماق:درشتی كردن، پرخاش كردن

قایغین-قایغین: نگران

قوْل قوْیماق: امضا كردن

گیری-گیری آختارماق: به شدت در پی كسی یا چیزی بودن

ماسا: میز

وایسینماق: افسوس خوردن

هؤرمك: (آجر) چیدن

هاچان: كی؟

یارین: فردا

 





    بؤلوم: حیكایه و گولمه‌جه‌لر
گؤروشلر : 0
تاريخ : شنبه 17 خرداد 1393 | یازار : دوکتور جئری
+0 به‌ین
گؤروشلر : 0
تاريخ : دوشنبه 5 خرداد 1393 | یازار : دوکتور جئری
+0 به‌ین

میلیاردئر اولماق ایسته‌ییرسینیزمی؟

دوكتور جئری

     اؤلكه‌میزده میلیاردئر اولماق باشقا اؤلكه‌لرده گؤره چوخ قوْلای‌دیر؛ نه اؤزل بیلیك-‌اردم ایسته‌ییر نه اولاغان‌اۆستو بارجاریق-‌ باشاری. دؤرد یؤنۆنۆزه ایتی باخسانیز  گۆنده نئچه-نئچه میلیادئرین گؤبه‌لك كیمی اورتایا پیرتلادیغینی گؤره‌جك‌سینیز. سیزده میلیاردئر اوْلماق ایسته‌ییرسینیزسه، ال، ال اۆستۆنه قوْیماییب سۇندۇغۇمۇز  یوْل گؤستریجی  اؤیكۆلره اؤزن گؤسترمكله  قیسا سۆره‌ ایچینده وارلی‌لارین سێراسینا قوْشۇلۇن.

 

ترقّی پیلّه‌لری

    پوْلیس بوْیلاندی. آلا-قارانلیقدا، كۆچه‌نین دیبینده گؤزو ایكی قارالتینی سئچدی. ال‌چیراغی‌نین ایشغینی كۆچه‌یه جالادی. ایكی كیشی، بیری نردویوانی دیوارا دایاییب بیریسی ایسه ‌ یۇخاری چیخماقدا ایدی. الینی تاپانچاسی‌نین اۆستۆنه قۇیۇب سسلندی:

هوْی‌ی‌ی... اوْرادا نه قاییرسینیز؟!

آشاغیداكی كیشی ‌سوْیۇق‌قانلی‌لیقلا:

-‌ هئچ!... اوْغلوم اگری‌بۇرۇق ایداره‌سینده ایشه آلینیب بیله‌سینه نئجه ترقّی پیلّه‌لرینی چیخاجاغینی اؤیره‌دیرم...-‌دئیه یانیت وئردی.

 

چیخار

بیر زنگین گنج‌‌‌دن سوْرۇشدۇلار:

-‌‌ قیسا سۆره ایچینده نئجه میلیادئر اوْلدۇنوز؟

زنگین گنج:

-‌‌ چیخاریم وار ایدی!...-‌ دئیه یانیت وئردی.

‌-‌ بیر آز آچیقلایا بیلرسینیزمی؟

-‌‌  ییرمی‌مین پولوم وار ایدی. بیر سبد آلما آلدیم، آلمالاری ساتیب قازانجی ایله ایكی سبد آلما آلدیم؛ ایكی سبدی، دؤرد سبد ائله‌‌‌‌دیم؛ دؤردو، سككیز... بیر آی سونرا...

-‌ بیر آی سونرا میلیادئر اوْلدونوز مۇ ؟!

-‌ هه!... بیر آی سونرا آتام  ایداره‌لرینده ایختیلاس ائله‌دی من زنگین اوْلدوم!

 

ال اۆستونده ال

 آغا رئیس، آخشام آروادینا دانیشیردی:

-‌ بوگۆن ایداره‌‌ده بیر اوْغرۇ ایشچی یاخالادیق.. شرف‌سیز منیم جیبیمدن ده پول اوْغۇرلامیشدی...

آرواد قایغین-قایغین‌:

-‌ نئچه اوْغۇرلامیشدی؟..- سوْرۇشدۇ.

رئیس اۆزۆنتو ایله فیسیلدادی:

-‌ بیلمیرم... مراجعه ائدن‌لرین بیریندن رۆشوت آلمیشدیم، هله سایمامیشدیم!

 

دؤولت پولونون بركتی وار!

قوْنشۇمۇز احمدآغا ساده بیر دؤولت ایشچیسی‌دیر، آیدا سككیز یوز مین آیلیق آلیر. تزه‌لیكده، ایكی‌یۆز میلیون وئریب بیر ماشین آلیب. شهرین یۇخاریسیندا بیر میلیاردلیق ائو آلدیغی دا سؤیله‌نیر. دۆنن یوْل اۆسته منی گؤتۆردۆ. دیلی‌‌‌‌‌نین آلتیندان سؤز چكمگه چالیشدیم.

-‌ احمد آغا بیر شئی سوْرۇشسام آجیغینیز گلمزمی؟

-‌ یوخ!

-‌ عمّه‌نیز اؤلۆب‌مۆ ؟

-‌‌‌‌ یوخ!

-‌ پول تاپیب‌سینیزمی؟

-‌  یوخ!

-‌ یوخ یئردن بیله‌نیزه پول یئتیشیب‌می؟

-‌  یوخ!

-‌  بئله ایسه، سؤرۆشماسی عاییب اولماسین، سككیز یۆز مین آیلیقلا نئجه بو ماشینی آلیب‌سینیز؟!

احمد آغا گۆلۆمسه‌دی:

-‌ دؤولتین وئردیگی آیلیق آز اولسادا پۇلۇنون بركتی وار.. نه قدر خرجله‌ییریك قۇرتۇلماق بیلمیر!...

 

سؤزلۆك

اؤزل : مخصوص

اؤزن: دقت، اعتنا

اؤیكۆ : حكایت

اؤیۆد: نصیحت

‌اردم: فضیلت

اولاغان‌اۆستو : فوق العاده

اۆزۆنتو: تاسف

بارجاریق: توانایی

بیلیك: دانش

چیخار: لیاقت، شایستگی

زنگین: دارا، متمول

سۆره: مدت

سۇنماق: تقدیم كردن

سوْیوق قانلی‌لیق: خونسردی، بی‌تفاوتی

سێرا: صف

قازانج: سود

قایغین: نگران

قوْشۇلماق: پیوستن

قوْلای : آسان

گنج: جوان

یؤن: جهت

یانیت: جواب





    بؤلوم: حیكایه و گولمه‌جه‌لر
گؤروشلر : 0
تاريخ : شنبه 27 اردیبهشت 1393 | یازار : دوکتور جئری
+0 به‌ین

یۇخۇ گؤرمگی باجارماق!

دوكتور جئری

     گئچنلرده آدی‌یوخ ایداره‌سینه چاغیریلمیشدیم. آدی‌یوخ قارداش اۆز- گؤزۆنۆ تۇرشاداراق سْورۇشدۇ:

-         گئنه آغا تئیمۇرون قهوه‌خاناسیندا نه مینبره چیخمیشدین؟!

سوْرغۇنۇ آنلامامیشجاسینا دوْداقلاریمی بۆزۆشدۆردۆم:

-         نه مینبری؟.. قهوه‌خانادا مینبر یوخدور!...

قارداش گؤزلرینی بره‌لتدی:

-         اؤزونو اوْ یوْلا وۇرما، قهوه‌خانادا، "بو ایل مدرسه‌لرده آنادیلی اوْخوناجاق؛ كیتابلار چاپ آلتیندادیر...." سؤزلرینی سن دئمه‌ییب‌سن؟

یاپماجیق گۆلۆشله:

-         هه‌‌ه‌ه.. ایندی یادیما گلدی.. قۇربان!.. ترسه عرضیزه چاتدیریبلار... قهوه‌خانادا دوْستلارا دونن گئجه گؤردۆگوم یۇخۇنۇ تعریف‌له‌ییردیم...

قارداش چوخ سایغی ‌ایله قولاغیمین یۇمۇشاغینی سیخاراق  توْپارلادی:

-         اوْلان سن یۇخۇ گؤرمكده باجارمیرسان؟!..

باشیمی آشاغی سالدیم:

-         قۇربان سؤز وئریرم؛ بیر داها بئله بیر یۇخۇلار گؤرمه‌یم.

***

     آند ایچیمشدیم یوخو گؤرمه‌یم، گؤرمۆردۆم ده. سیراغا گون، موللانصرالدین اؤزۆ گیردی یۇخۇما. یالقیز- یالقیز شهرین كۆچه‌لرینی دوْلاشیردی. بنیزی سارالیب چالماسی ایسه باشیندا دئییلدی. یاخینلاشیب، "سالام" وئردیم؛ تانیمادی. تانیشلیق وئردیم. گۆلۆمسۆندۆ:

-         نه وار نه یوخ؟...- دئدی.

-         هئچ... ساغلیغینیز- دئدیم.

اؤزۆمۆ ساخلایا بیلمه‌دیم:

-         موْللا عمی عمّامه‌نیزی نئیله‌میشسینیز آز قالیردی تانیمایام بیله‌نیزی!..

دوْلۇخسانان كیمی اوْلدۇ. قوْلۇمدان یاپیشیب بیر قیراغا چكدی. دردی دئشیلدی:

-         نئچه ایل بۇندان قاباق بیر توپلانتی‌یا چاغیریلمیشدیم. آرادا بیر مۆخبیر قاباغا گلیب سوْرۇشدۇ:

- موْللا! اؤلكه‌نی بو آغیر ایقتیصادی دۇرۇمدان نئجه چیخارتماق اولار؟

یالان دانیشا بیلمزدیم، دئدیم:

-‌ بیلمیرم!

مۆخبیر قاباردی:

-‌  سیزكی بیلمیرسیز، نییه او یئكه‌لیكده عمّامه‌نی باشیزا قوْیۇب‌سوز؟

منده عمّامه‌نی باشیمدان چیخاردیب بیله‌سینه اوزاداراق:

-‌ بۇیۇرۇن  عمّامه‌نی باشیزا قوْیۇب سیز دئیین!- دئدیم.

مۆخبیر چاشقین-چاشقین منه باخاركن بیردن جاماعاتین آراسیندان محمود آغا آدلی بیریسی  چیخیب عمّامه‌نی الیمدن آلیب باشینا قوْیۇب آرادان یوْخ اوْلدۇ. ایندی نئچه ایلدیر باشی آچیق كۆچه-كۆچه محمود آغانی آختاریرام.

اورك-دیرك وئرمك اوچون موْللانین الینی سیخدیم:

-         بوْشۇنا محمود آغانی آختارما!...

موْللا عمی تدیرگین اوْلدو:

-         اوْلمایا عمّامه‌مه بیر شئی اوْلوب؟

-         یوووخ... بیر شئی اوْلماییب یالنیز محمود آغا عمّامه‌مه‌نی حسن آغایا وئریب بوندان بئله اوْنو آختارمالی‌سان!

 

سؤزلۆك:

آنلامامیشجاسینا : تظاهر به نفهمیدن كردن

اورَك-دیرَك وئرمك: قوت قلب دادن

اۆز گؤزۆنۆ تۇرشاتماق: ترش رویی كردن

بارجارماق: باشارماق/ بلد بودن

بره‌لتمك: چشم غرّه رفتن، چشم‌ها را گشاد كردن

بنیز: صورت، رخسار

بوشونا: بیهوده

تدیرگین: ناراحت، مضطرب

ترسه : برعكس

توْپارلاماق: تشر زدن

توپلانتی: جمع، مجلس

چاشقین : گیج، مبهوت

چاغیریلماق: دعوت شدن، فرا خوانده شدن

چالما: عمّامه

دئشیلمك: دهن باز كردن

دوْلاشماق: گردش كردن

دوْلوخسانماق: متاثر شدن

دۇرۇم: وضعیت

سایغی : احترام

سوْرغۇ : سوال

سێراغا گۆن : پریروز

قابارماق: درشتی كردن

مینبر : مِنبر

مۆخبیر:  خبرنگار

یاپماجیق: تصنعی، مصنوعی

یانیت: جواب





    بؤلوم: حیكایه و گولمه‌جه‌لر
گؤروشلر : 0
تاريخ : جمعه 19 اردیبهشت 1393 | یازار : دوکتور جئری
+0 به‌ین

زوْر  ایله...

دوكتور جئری

 

"قه‌فه" وئبلاقی‌نین باشقانی نئچه گون بۇندان اؤنجه مطبه اۇغرایاراق بیلدیرمیش:

دوكتور جئری بئی، نئچه گوندور "زوْر" ایله ایرانچیلاشمیشام، دییه، یازینیزین باشلیغی كیشور دوست و همسایه! سوریه اؤلكه سینین باشقانینا توخوندوغونوزو ظن ائتدییم اوچون بو یازینیزی اوخومادیم
فیلترینگ نئچه گوندور گیر وئریب قه فه نی باغلامالیسان، یوخسا بیز فیلتر ائدیریق دییه، قه فه نین اوستونه، "تمامی فعالیت های قه قه در چارچوب قوانین جمهوری اسلامی ایران تعریف میشود" یازمیشام
منیم كیمی زور ایله میللت پرست! لر اوچون ده بیر یازی یاز

 

نئتداشیمیزین یانیتیندا:

قه‌فه‌چی دوْستۇم!...

     اۇمۇد ائدیریم، آپاردیغین اؤنلم‌لر ایشه یاراییب ایشین حاكیمه‌ دۆشمه‌سین! یوْخسا چوْخ قوْرخۇلۇدور زوْر ایله سندن ائله‌ بیر ایرانچی دۆزلده‌لر كسروی، افشار،بیات و...یانیندا چایچی اوْلسون!

 

گۆلمه‌جه:

وۇرا-وۇرا...

     گزمه‌لر بیر كیشینی اوْرۇج یئیركن تۇتۇقلاییب حاكیمی-شرعین یانینا گؤتۆرمۆشلر. حاكیم سوْرۇشمۇش:

-           كافیرسن می؟

كیشی:

-          یوخ! مۆسلمانام!..-‌ دئمیش.

بۇ یانیتدان اؤفكه‌له‌نن حاكیم، "مۆسلمان اوْرۇجۇنۇ یئیرمی؟"دئیه گزمه‌لره قیشقیرمیش:

-           كافیرلیگینی بوینونا آلمایینجا وۇرۇن بو یوْلسۇزۇ!

دۇرۇمۇ بئله گؤرن كیشی، ایكی الینی گؤیه قالدیریب  سیزلامیش:

-           تانریم! سن اؤزۆن شاهید  اوْل، بۇنلار وۇرا-وۇرا منی كافیر ائده‌جكلر!

 

حئكایه:

آدینی دگیش!

     آغا تئیمور شهرین گؤزۆنده بیر قهوه‌خانا آچیب آدینی "كوْر اوْغلۇ" قوْیمۇشدۇ. قهوه‌خانا چوخراق گنجلرین، اؤزل‌لیكله اؤیرنجی‌لرین پاتۇغو ایدی. آغا تئیمۇرۇن ایشی تۇتۇب مۆشتری‌لری گۆنۆ گۆندن آرتماقدا ایدی. آنجاق بیر گۆن مامۇرلار تؤكۆلۆشۆب قهوه‌خانانین قاپیسینی قۇرغۇشونلاییب تئیمور آغانی ایداره‌یه آپاردیلار.

آغا تئیمۇر قورخا-قورخا سۇچۇنۇ سوْرۇشدۇقدا سؤیله‌دیلر:

-          قهوه‌خانانی پان‌توركیست‌لرین چنلی‌بئلی ائله‌میسن...

 بو یانیتدان آغا تئیمۇر ال-آیاغا دۆشۆب  چاره‌نی امكداشلیق ائله‌مكده گؤردۆ.

-          سیز دئییرسیز نئیله‌ملی‌یم؟

مامۇرلار آغا تئیمۇرۇن قوْرخدۇغۇنۇ گؤره‌رك بیله‌سینی چوْخ زوْرا باسماییب  تكجه:

-          بو جریمه‌نی تؤكندن سونرا  گئت قهوه‌خانانین آدینی دگیش- دئدیلر.

-          آدینی نه قوْْیۇم؟

-          مملكتیمیزین بؤیوك آدام‌لاری آز دئییل؛ حافظ، سعدی، خیام، ...

***

      آغا تئیمور قهوه‌خانین آدی دگیشیب خیام قوْیدۇ. آدین دگیشمه‌سیله مۆشتری‌لرده دگیشدی. گنج‌لر، اؤیرنجی‌لر یئرینی بۇغۇ بۇرما لوْطولارا، قوْچۇلار وئردیلر...

     بۇ اوْلایین اۆستۆندن بیر آی گئچمه‌میش، یئنه مامۇرلار تؤكۆلۆشۆب قهوه‌خانانی باغلاییب تئیمۇرآغانی ایداره‌یه گؤتۆردۆلر.

آغا تئیمۇر یئنه سۇچۇنۇ سوْروشدۇقدا،مامۇرلار قیشقیردیلار اۆستۆنه:

-          اوْلان اۇتانمیرسان شهرین عرق‌ایچن‌لرینی، شراب‌ایچن‌لرینی ییغمیسان باشینا!

آغا تئیمۇر  كؤنلۆنده خیامین دده-ننه‌سینی سؤیه-سؤیه سوْرۇشدۇ:

-          دئییرسیز نئیله‌ملی‌یم!

-          هئچ ... بو جریمه‌نی تؤكندن سوْنرا گئت قهوه خانانین آدینی دگیش!

تئیمۇر آغا میزیلدایا-میزیلدایا سوْرۇشدۇ:

-          آدینی فردوسی قویسام یاخشی دیر؟!

مامورلار گۆلۆمسه‌ییب:

-          هه.. چوخ یاخشی‌دیر!- دئدیلر.

تئیمۇر آغا بو كز ایشینی برك تۇتدۇ.

-          صاباح گلیب، دئمه‌یه‌سیز نییه شهرین یالانچی‌لارینی،گوْپچولارینی، فیریلداقچی‌لارینی ییغمیسان باشینا ها...!

مامورلار بركدن گۆلۆشدۆلر:

-          یوخ دئمه‌ریك!...

***

       ایندی نئچه‌ آیدیر، اوّل آللاه، سوْنرا  حكیم فردوسی‌نین كؤمگی ایله تئیمور آغانین ایشی برك تۇتۇب.  قهوه‌خانا ساغچی‌لارین، سوْلچولارین، اوْرتاچی‌لارین، ایداره‌چی‌لرین، آل‌وئرچی‌لرین، رادیوْ-تئلئویزیوْنچۇلارین، قزئته‌چی‌لرین،‌حاجی‌لارین، نۆماینده‌لرین، شۇرالارین، دللال‌لارین، روضه‌خوان‌لارین، بنگاهچی‌لارین، ... ییغینجاق یئری اوْلوب. مۆشتری‌لر هردن یالاندان "چاییمیز حئسابلانیب" دئیه پۇل وئرمه‌سه‌لرده، تئیمۇر آغا آرخایین دیر؛ قهوه‌خاناسی‌نین آغزی هئچ واخت باغلانمایاجاقدیر ...





    بؤلوم: حیكایه و گولمه‌جه‌لر
یارپاق لار: [1] [..] [15] [16] [17] [18] [19] [..] [26]
آرشیو
سون یازی لار
یولداش لار
سایغاج
ایندی بلاق دا : نفر
بوگونون گؤروشو : نفر
دونه نین گؤروشو : نفر
بوتون گؤروش لر : نفر
بو آیین گؤروشو : نفر
باخیش لار :
یازی لار :
یئنیله مه چاغی :