
شیخ آغانین بایراملیغی
دوکتور جئری
هر ایل اولدوغو کیمی بو ایلده، بایرامین ایلک گونو شیخ آغانین حوضورونا یئتیشیب الینی اؤپوب یئنی ایلینی قوتلایاندان سونرا دؤرد دؤوره دیزی اوسته اوتوروب بایراملیغیمیزی گؤزلهمگه باشلادیق. شیخ آغا ایکی ساعات اویان-بویاندان قونوشاندان سونرا دوعا ائلهمگه باشلادی. بو دانیشغین سونو، بایراملیقلارین پایلانماسینین باشلاماسی دئمک ایدی. سون آمینلر سسلنینجه شیخ آغا الینی جیبینه سوخوب بیرآز قوردالایاندان سونرا بیر گوزگو چیخاردیب قدرت موعلّیمه اوزاتدی. قدرت موعلّیم جلد گوزگونو گؤیده قاپیب اوزونو بیزه چئویرهرک دئدی:
- آغا منه چارشنبه آیناسی وئردی!
شیخ آغا دریندن بیر "آخ" چکیب دئدی:
- اوغلوم بو چارشنبه آیناسی دئییل! بو ایل بایراملیق اوچون سیزین ماعاشلاریزی ایکی قات چوخالداجاق ایدیم، اوزوم قارا الیم دالی ایدی اولمادی. بو اوزدن بایراملیق اوچون سیزه بو آینانی وئریرم آلدیغیز آیلیقلاری بونون قاباغینا قویاسیز.
بو آچیقلامانین آردینجا شیخ آغا یئنه الینی جیبینه سوخوب قیزیل بیر قلم چیخاردیب اوستاد دفترییه وئردی. هامی قلمین قیزیل اولدوغونو سانسا دا قلمین یالنیز رنگی قیزیل ایدی. اوستاد دفتری سئوینجک قلمی آلیب قاپاغینی آچدی. قلمین اوجو یوخ ایدی. اوستاد دفتری اوتانا-اوتانا شیخ آغایا دؤندو:
- باغیشلایین آغا! بونون اوجو یوخدور؛ مومکونسه بونو دَییشدیرهسینیز.
شیخ آغا گولومسهییب دئدی:
- اوستاد! قدیمکی "بیخطر کبریت"لر کیمی بو دا "بیخطر قلم"دیر. بونونلا یازساز هئچ یولوز "آدی یوخ" ایدارهسینه دوشمهیهجک!
اوچونجو بایراملیق آلان کیشی قوچو نیظام ایدی.بو کز شیخ آغا جیبیندن بیر آت نالی چیخاردیب اونا وئرهرک آچیقلادی:
- اوغلوم نیظام! دئییرلر آت نالی شانس گتیرر. بو نالی چوماغینین باشینا میخلاتدیر. اینشاالله ارازل و اوباشی قووالایاندا سنه شانس گتیرر.
سیرا منیم بایراملیغیما یئتیشدی. آغا بیر شئی دئمهدن جیبندن بورون دسمالی چیخاردیب منه اوزاتدی. بورون دسمالینی تبرلیک کیمی آلیب اوزومه باسیب اؤکوتمه ووردوم. آغانین بورون سویو ایله منیم گؤز یاشلاریم بیربیرینه قاریشدی. چوخ دویغوسال بیر صحنه ایدی. هامی آغلادی.
مندن سونرا ترس آوانین کندخوداسی کاتتا ایسلام بایراملیغینی آلدی. شیخ آغا اونا کوهنه تاخما دیشلرینی وئردی.
ان سون بایراملیق آلان کیشی قره میللت اوغلو قلئیچی مورتوض ایدی. شیخ آغا جیبیندن بیر سیخیم خاریجی شوکالات چیخاردیب اونون اووجونا تؤکهرک دئدی:
-اوغلوم مورتوض! گلهجکده زیرپی دوشمن ایله آغیر بیر ساواشیمیز اولاجاق، یادیندان چیخارتما اومودومو تکجه سنه باغلامیشام!
بایراملیق وئرمه تؤرهنی قورتاراندان سونرا یولدا قلئیچی مورتوضو توتوب دئدیم:
- بختور! سنین بایراملیغین هامیدان یاغلی دوشدو! نولور او خاریجی شوکالاتلاردان بیردنه ده وئر بیز یئیک!
قلئیچی مورتوض اگری-اگری منه باخیب دئدی:
- اشی نه شوکالاتی؟ بونلار "دورقوزاق" دواسیدیر!
بؤلوم: حیكایه و گولمهجهلر

اعلاحضرتین باشینا هاوا گلیب
دوکتور جئری
دونن فارس دیلی و ادبیاتی اوستادی- جناب فرهیختهنی
کیتابخانادا گؤردوم. اویان-بویاندان دانیشاندان سونرا دئدی:
- بیلمیرم بیلیرسن یا یوخ! دونیانین بؤیوک
شخصیتلری ایله بیرگه، اعلاحضرت رضا پهلوی اوکراینین جومهور باشقانی زلنسکییه نامه گؤندرمکله
روسیهنین ایشغالچی سیاستینی پیسلهییب!
دوغروسو اوستاد فرهیختهنین دئدیکلریندن بیرآز
عصبیلشدیم:
- سانیرام اعلاحضرت روبع پهلوینین باشینا هاوا
گلیب! اعلاحضرت گرهک زلنسکینین عوضینه روسیهنین جومهور باشقانی پوتینه نامه یازیب اونو تبریک ائدردی!
اوستاد فرهیخته چاش –باش اولدو:
- ندن؟!
- ندنی بس بللیدیر!اوچ آی قاباق 21 آذر گونونده، اعلاحضرت روبع پهلوی ، میلّی آزادلیغینا قووشموش آذربایجانین ایران قوشونلاری طرفیندن ایشغال اولونماسینین 75 ایللیگینی "روز نجات آذربایجان" دئیه خالقی تبریکلهمیشدی. ایندی ایسه همن تونبهتون ددهسینین گؤردوگو ایشی پوتین گؤرور، ایستهییر اوکراینی آزادلیغین الیندن نجات وئریب روسیهنین ترکیبینه گئری قایتارسین!
بؤلوم: حیكایه و گولمهجهلر

پوتین-ین یوخوسو!
دوکتور جئری
ایستالین، پوتینین یوخوسونا گلیب دئدی:
- سندن ایکی ایستگیم وار:
بیرینجیسی: اوکراینی ایشغال ائلهییب خالقینی
تامامیله محو ائدهجکسن.
ایکینجیسی: کرملینین دیوارلارینی ساری بویاتدیراجاقسان.
پوتین شاشیردی:
- کرملینین دیوارلارینی نییه ساری بویاتدیریم؟!
ایستالین گولومسهدی:
- گؤزلهدیگیم کیمی منیم بیرینجی ایستگیمه
قارشی چیخمادین! عیبی یوخدور کرملینین دیوارلارینی ساری بویاتدیرماسان دا
بویاتدیرما!
بؤلوم: حیكایه و گولمهجهلر

شیخ آغانینین...
دوکتور جئری
قلئیچی مورتوض تعریفلهییردی:
ددهلیگیم شیخ آغا گنجلیکده یوخاری ترسآوا کندینین
آغاسی-حاجی پاشانین گؤزل قیزی ایرانه خانیما وورلموشدو. بونون آردینجا آتاسی-شیخ
الاسلام طایفانین آغ ساققاللارینی ییغیب ائلچیلیگه گئدیر. ددهلیگیمین کله-کؤتور
اولدوغونا گؤره حاجی پاشا قیزینی اونا وئرمک ایستهمیردی آنجاق شیخالاسلامین
اوزوندن ده اوتانیردی بو ائولیلیگه "یوخ" دئسین. بو اوزدن باشلاییر
اورتایا داش دیغیرلاماغا:
- یوز
قیزیل ایستهییرم!
شیخ الاسلام دا یوخسول بیریسی دئییلدی؛ دئییر:
- وئردیم!
- اون باش اینک ایستهییرم!
- وئردیم!
- یوز باش قویون ایستهییرم!
-
وئردیم!
- کندین قیراغینداکی باغی دا ایستهییرم!
- وئردیم!
- باشکندده بیر حیط ایکی دوکان ایستهییرم!
- وئردیم!
حاجی پاشا چتین-چتین شرطلری ایرهلی سوروب
"یوخ" جاوابی آلمایینجا علاجی کسیلیب سون داشینی اورتایا دیغیرلاییر:
- حاج آغا باغیشلایین.. اوتانیرام دئییم..
آنجاق منیم دامادیمین شئیی گرهک یاریم متیر اولسون!
بو سؤزدن شیخ الاسلام بیر سوره قیزاریب
بوزاردیقدان سونرا درین بیر نفس آلیب دئییر:
- اولسون کسدیرهریک!
بؤلوم: حیكایه و گولمهجهلر

اینقیلابچی
دوکتور جئری
اوستاد دفترینی آنادیلینی مودافیعه ائتدیگی اوچون توتوقلاییب بئش-آلتی گون یاخشی توجیه ائلهیندن سونرا قاضی قارشیسینا چیخارتمیشلار.
قاضی غضبلی-غضبلی:
- سیز اؤلکهنین میلّی امنیتینی تهلوکهیه سالیبسیز، سیز بیر ضید اینقلابسیز!-دئیه باغیرمیش.
اوستاد دفتری مظلوم- مظلوم:
- جناب قاضی! واللاه بیللاه من ضید اینقلاب دئییلم، آند اولسون آللاهین بؤیوکلوگونه من گونده یوز یول آرزو ائلهییرم اؤلکهمیزده اینقلاب اولسون!-دئمیش.
بؤلوم: حیكایه و گولمهجهلر

شیخ آغانین خورونا توتما حکایهسی
دوکتور جئری
تانری بیر ده او قارا گونلری گتیرمهسین. خورونا خستهلیگینین آت اویناتدیغی، گونده بئش-آلتی یوز اینسانین جانینی آلدیغی گونلر ایدی. بیرگون آرغین-یورغون خستهخانادان ائوه گلیب اؤلومو تختین اوستونه سالمیشدیم. گئجهنین بیرواختی بیردن گؤردوم قاپی گوروپ-گوروپ دؤیولور. "آللاه خئییر ائلهسین" دئیه یئریمدن قالخیب قاپینی آچدیم. قلئیچی مورتوض ایدی. منی گؤرجک ایکی الی ایله باشینا تاپداییب آغلاماغا باشلادی:
- دوکتور! فریادیما چات.. ائویمیز ییخیلدی..
نیگران اولدوم:
- نولوب خویلوخانیما بیر شئیمی اولوب؟!
اؤکوتمه وورا- وورا:
- کئشگه خویلوخانیما بیر شئی اولاردی!.. ددهلیگم..ددهلیگم شیخ آغا اؤلور.. خورونا توتوب... ائویمیز ییخیلدی.. اؤرت باسدیر ماحالی باشسیز قالدی...
پالتارلاریمی گئییب یولا دوشدوک. یاریم ساعات سونرا شیخ آغانین ائوینده ایدیک. شیخ آغا اوتاغین اورتاسیندا اوزانیب خیریلداییردی. قلئیچی مورتوضو گؤرونجه قیشقیردی:
- هانسی جهنمهدهسن؟ اؤلورم.. اؤلورممم.. ترس آوانین دوکتورلاری ایشه یارامادی.. دئمهدیم؛ گئت منه اینگیلیسدن دوکتور گتیر...
قلئیچی مورتوض دئدی:
- دده! تحریملره گؤره اینگیلیسدن دوکتور گتیرمک اولمور.
سونرا بارماغی ایله منی گؤستردی:
- آمما باخ من موشابهینی تاپمشام آدی دا خاریجی دیر!
شیخ آغانین طیب پروندهسینی آلیب تستلری گؤزدن گئچیردیم. خورونا ویروسی آغ جیگرلرینین یوزده دوخسان دوققوزونو بوروموشدو.
قلئیچی مورتوض نیگران-نیگران پیچیلدادی:
- بیر اومود وار؟!
یاواشجا دئدیم:
- بو یوزده (درصد) ایله هر کیمسه اولاسایدی چوخدان اؤلموشدو! آنجاق چوخ اوزولمه من چاراسینا باخاجاغام!
سونرا گئدیب "اؤلورم..اؤلورم" دئین شیخ آغانین قولاغینا بیر ایکی کلمه سؤز پیچیلدادیم.
شیخ آغا سؤزلریمی ائشیدینجه سؤنوک گؤزلرینین ایچی پارلادی...
***
ائرتهسی گونو قلئیچی مورتوض بیر قوطو شیرنی ایله ایشلهدیگیم خستهخانایا گلمیشدی. برکدن الیمی سیخیب دئدی:
- آللاه سیزدن راضی اولسون دوکتور. ددهلیگیم ساغالیب. بوگون هم یئییر، هم ایچیر، هم ده یاتیر. دوغرودان سیز مؤعجیزه ائلهمیشسیز. باشقا دوکتورلارین باهالی-باهالی ایگنه-داواسی ایشه یارامایان یئرده، سیز ایکی کلمه سؤز ایله ددهلیگیمی موعالیجه ائلهدیز.
دوغروسو قلئیچی مورتوضون یئرسیز اؤوگولری (مدحلری) اورگیمه یاتمادی:
- آی قارداش! مؤوضونو چوخ شیشیرتمه! نه مؤعجیزهسی؟ من تکجه شیخ آغانین قولاغینا دئدیم: قورخما پیس آداما هئچ زاد اولماز!
بؤلوم: حیكایه و گولمهجهلر

یئنی آغالار
دوکتور جئری
دونن آخشام قلئیچی مورتوضون گؤروشونه گئتمیشدیک.
باشی پانسیمانلی یاتاقدا اوزانیب زاریلداییردی. دئدیکلریندن آنلاشیلدی او آلتی آیدیر کندلرینین قیزیل
معدنینده مرکزلی بیر آغایا ایشلهییر. نئچه گون قاباق ایسه دیگر معدنچیلرله دالی
قالمیش آیلیقلارینی ایستهمگه گئتدیکده آغانین قولوچوماقلیلاری تؤکولوشوب
اونلاری دویونجایا قدر دؤیموشلر.
بو احوالاتی ائشیتدیکده گوله-گوله دئدیم:
گئنه رحمت ترس آوانین قدیمکی آغاسینا!
دئییرلر؛ قدیملر ترس آوانین بیر آغاسی
وارایمیش. بیر گون اوغلو اونون یانینا گئدیب دئدی: آتاجان! بیر ایشچی تاپمیشام
اؤزوندن یئییر، اؤزوندن ایچیر، بیزه ایشلهییر. بو سؤزلره آغا باشینی توولاییب دئدی:اوغول! ائله بیر
ایشچی تاپاردین بیز ده اوندان یئییب- ایچردیک!
قلئیچی قارداش! ایندی سؤزوم گلیر بو مرکزلی آغا. سیزدن یئییر، سیزدن ایچیر، هله اوستهلیک سیزی ده دؤیور!!
...
بؤلوم: حیكایه و گولمهجهلر

بیر نؤمره بؤیوک مانتو
دوکتور جئری
دونن آخشام ائشیتدیک قونشوموز موللا فرضعلی سالدیرییا اوغرایب. بتر نیگران اولدوق. اوستاد دفتری ایله بیر قوطو شیرینی باغلاییب گؤروشونه گئتدیک. یازیق یاتاغا اوزانیب زار-زار زاریلداییردی. اوز-گؤزو قاپ-قارا اولموشدو. بیزی گؤرجک آزجا قالخیب یاسدیغا دیرسکلندی. ال اؤپمهدن سونرا اوستاد دفتری سورشدو:
- آغا! الی سینایدی سیزی کیم بو گونه سالیب؟!
موللا فرضعلی دریندن بیر سولوق آلیب دئدی:
- ریا اولماسین بیلمیرم بیلیرسیز یا یوخ، من آللاه خاطیرینه محلّه مچیدینین پئشنامازلیغی ایله یاناشی شکّیات ایدارهسینده ده چالیشیرام. آخشاملار ایسه "ایضافه ثاواب" اوچون کوچه-بازاردا خالقی خوصوصیله خانیملاری "امیربه معروف و نهی از منکر" ائلهییرم. قالابالیق یئرلرده دولاناراق، " باجی توکوزو قویون ایچری"، "قیزیم یاخانی دویمهله"، "ننه جورابینی چک یوخاری توپوغون گؤرسهنیر"، " خانیم قیز گوناهدیر برکدن گولمه"، "بالام، آدام دوداغینی بویاییب ائشیگه چیخماز" دئیه خانیملاری اویاریرام. حاقدان گئچمهیک ده خانیملار دا بو تذکورلریمی موثبت قارشیلاییب تئز اؤزلرینی ییغیشدیریرلار.
موللا فرضعلینین سؤزونو کسدیم:
- آغا! هله بو احوالات ندیر؟!
موللا فرضعلی اورکدن بیر آخ چکهرک آچیقلادی:
- سیراغا گون بازاردا گزیردیم. قاباقدا اوجا بویلو- ائنلی کورکلی بیر آرواد یئهین-یئهین گئدیردی. نفس وورا-وورا آرخادان سسلندیم: آی باجی! آی باجی!.. آرواد گئری دؤنوب اؤفکه ایله "بلی" دئدی. دوغروسو آروادین بو "بلی"سیندن چاشیریب دئدیم: باغیشلایین خانیم! مومکون اولسا بیر نؤمره بؤیوک مانتو گئیهسیز یانلاریز پیرتلاییب ائشیگه!
مارقلا سوروشدوم:
- هه.. سونرا نه اولدو؟!
- نه اولاجاق! گاوورین قیزی باشماغینی چیخاردیب دوشدو جانیما!
بؤلوم: حیكایه و گولمهجهلر

اوجوزلوق گولمهجهلری
دوکتور جئری
یوخودا گؤررسیز!
شیخ آغا ایله هفتهلیک گؤرشوموزده، قلئیچی مورتوض دئدی:
- آغا!.. دونن گئجه یوخودا گؤردوم مملکندیمیزده هر شئی اوجوزلاشیب. میثال اوچون دویونون چوالی اولموشدور 20 مین تومن، یاغین چللگی 5 مین تومن، اتین کیلوسو 2 مین تومن.. سیزجه بونون تعبیری نمنهدیر؟!
شیخ آغا گولومسوندو:
- تعبیری بودور سیز اوجوزلوغو بیرده یوخودا گؤررسیز!
مملکند هانسی طرفه گئدیر؟
موللا نصرالدین یئنی بیر ائششک آلمیشدی آنجاق اونو - مسئوللارین باهالیغی کونترول ائده بیلمهدیگی کیمی - کونترول ائده بیلمهییب ائششک باش آلیب گئدیردی.
یولدا بیریسی سوروشور:
- موللا بو عجله ایله هارایا گئدیرسن؟
موللا جاواب وئریر:
- ائششگین ایستهدیگی یئره!
سببی نه ایدی؟
دونن کوچهده اوستاد دفترینی گؤردوم. گوله-گوله گئدرکن بیردن اؤکوتمه ووروب آغلاییردی. اؤز-اؤزمه دئدیم یقین کیشینین باشینا هاوا گلیب. بیلهسینه یاخینلاشیب احوالاتی سوروشدوم. مندیلی ایله گؤزونون یاشینی سیله-سیله آچیقلادی:
- مسئوللارین یارانهلری چوخالداجاقلارینی یادیما سالدیقدا سئوینجدن گولورم آنجاق بو ایشین سونوجونا فیکرلشدیکده اورگیم دولوب بیلهمی آغلاماق باسیر!
بؤلوم: حیكایه و گولمهجهلر

ائو کرایهسی
دوکتور جئری
یئنی ائولنمیش گنج بیگ-گلین ائو کرایهلهمک اوچون سحردن آخشامادک شهرین بوتون املاکچیلارینی بیر-بیر دولانسالار دا سونوندا الی بوش گئری دؤندولر. اوغلانین آلدیغی معاش ائوین کرایهسینه کیفایت ائتمیردی. قیز اوغلانین دالغینلیغینی گؤرونجه دئدی:
- اولماسا بیر مودّت گئدک سنین بابان ائوینده یاشایاق.
اوغلان اوزونتو ایله جاواب وئردی:
- اولماز!
قیز شاشیردی:
- آخی نییه اولماز؟!
اوغلان باشینی آشاغی سالدی:
- آخی بابام اؤزو هله بؤیوک بابامین ائوینده یاشاییر!
***
بللی اولمایان سببه گؤره قلئیچی مورتوضو ددهلیگی-شیخ آغا ائودن ائشیگه اؤتورموشدو. او چارهسیزلیکدن بیر املاکچینین یانینا گئدیب بیر ائو کرایهلهمک ایستهدی. املاکچی شیخآغانین اوغوللوغو تانییینجا اونو لوکس بیر ائوه آپاردی. شاشقینلیق ایچینده ائوی گزن قلئیچی مورتوض ائوین کرایهسینی سوروشدو. املاکچی، "قابیلی یوخدور" دئیه آرتیردی:
- بیر میلیارد رهنی، آیدا دا اللی میلیون تومن کرایهسیدیر!
قلئیچی مورتوض باشینی قاشدی:
- بورانین آخیری هارادادیر؟!
املاکچی شاشیردی:
- قوربان! بئله لوکس ائوین آخیری اولماز کی!
قلئیچی مورتوض اؤفکهلندی:
- بئله ایسه، بورانی بو رهن-کرایهیه توتان اؤکوز هارادا یاتاجاقدیر؟!
بؤلوم: حیكایه و گولمهجهلر

او هارا، بو هارا؟!
دوکتور جئری
بیر ژاپونلو جوتون ایکیز اوشاقلاری اولور. قضادان بو آرادا بیر تورک سیاحی بونلارا قوناق گلیر. ژاپونلو جوت قوناغا دئییرلر بیزده دب بئلهدیر بو کیمی مؤوقعلرده اوشاغا قوناق آد قویمالیدیر. سیاح بئشیکلره یاخینلاشیب کؤرپهلری گؤزدن گئچیریرکن گؤرور؛ ایکیزلرین بیری آپ- آریق دیگری ایسه فؤوقالعاده کؤکدور. چاشقینلیقلا میزیلداییر:
- او هارا، بو هارا؟
قوناغین آغیزدان بو سؤزلر چیخار-چیخماز جوت سئوینجدن چپیک چالیب دئییرلر:
- نه اویوملو، گؤزل آدلار!
و اوشاقلارین بیرینین آدینی قویورلار اوهارا اوبیرینین آدینی ایسه بوهارا
***
تلویزیون اصفهان اکینچیلرینین زاینده رودون قوروماسینا دایر ییغینجاقلاری گؤستریر؛ بیر طرفده چالیب-اوخورلار، بیر طرفده نذیر پایلاییرلار، بیر طرفده تریبون دالیندان شوعارلار سسلهندیریرلر، بیر طرفده...
اورمو گؤلونون قورودولماسی گؤستریلرینه گؤره یئددی ایل قضایی پروندهسی آسیلی وضعیتده ساخلانیلان مدنی فعّالین باش-گؤزونه دَین باتونلارین یئری یئنیدن سیزیلداماغا باشلاییر. چاشقینلیقلا میزیلداییر:
- اوهارا، بو هارا؟!
***
دونن اوستاد دفتری بیزه قوناق گلمیشدی. گؤزونو تلویزیونون صحفهسیندن آییرمیردی. سونوندا اؤزونو ساخلاماییب دئدی:
- دوکتور! سیزین تلویزیونون آداملاری نییه بئله پیر-پیر پیریلداییرلار آنجاق بیزیم تلویزیونون آداملارینی قیل-قیپ باسیب؟
گولورم:
- اوستاد بو ماهوارهدیر!
چاشقینلیقلا باشینی تؤولاییب میزیلداییر:
- او هارا ، بو هارا؟!
***
قلئیچی مورتوضون تویو ایدی. دریسینه سیغینمیردی. دونیالار گوزلی بیر قیز آلمیشدی. تام گردهگه گیرهجک آندا بیردن برقلر گئتدی.یاریم دقیقه چکمهدی یئنه برقلر گلدی. اوتاغا گئچدیلر. قلئیچی سئوینجک گلینین دوواغینی قالدیریب اؤزونه باخاندا قورخودان دالی-دالی چکیلدی. دوواغین آرخاسیندان چیرکین بیر قیز اونا باخیردی. چاشقینلیقلا باشینا تاپداییب سیزیلدادی:
- او هارا، بو هارا؟!
***
شیخ آغا ائششکدن یئنیب بنز ماشینینا میندیکده چاشقینلیقلا اؤز-اؤزونه دئدی:
- او هارا ، بو هارا؟!
بؤلوم: حیكایه و گولمهجهلر

سوزمه اوشاق
دوکتور جئری
دونن ترس آوادا اوشاقلارا قیزیلجا واکسنی ووراجاق ایدیک. اهالی سحر تئزدن ساغلیق ائوینین ائشیگینده صف باغلامیشدی. پنجرهدن باخاندا قلئیچی مورتوضو جمعیتینن آراسیندا گؤردوم. بارماغیملا ایشاره ائلهییب هامیدان قاباق اونو ایچرییه چاغیردیم. قوجاغیندا عؤمرومده گؤرمهدیگیم گؤزل-گؤیچک بیر کؤرپه وار ایدی. کئف-احوالدان سونرا سوروشدوم:
- مورتوض بگ! بو گؤزل بالا نوهندیرمی؟
دیلینی چئینهدی:
- یوووخ جانیم، اؤز اوشاغیمدیر!
بتر شاشیردیم:
- اشی سن آلتمیشی آشیرماقداسان، بو یاشدا اوشاغی نئیلهییردین؟!
باشینی آشاغی سالدی:
ایسلامی شورا مجلیسینین "جمعیتی جاوانلاشدیرما پلانی"نین تصویبی آردینجا دواخانالاردان حامیلهلیگی اؤنلهیین وسایل ییغیشدیریلدی، بیز ده جارهسیزلیکدن کاندوم یئرینه جوراب ایشلتدیک...
بؤلوم: حیكایه و گولمهجهلر

گئچن یازیلاریمیزین بیرینده یازمیشدیق:
قلئیچی مورتوض زیبیل قابیدان تاپدیغی جین چراغینین یاردیمی ایله موللا فرضعلینین
دامادی اولدوقدان سونرا ترس آوانین والیسی اولاراق سئچیلدی. ایندی ایسه
احوالاتین قالانی...
اولماسا بونو دا بیر سؤز ائلهیین!
دوکتور جئری
قلئیچی مورتوض ترس آوانین والیسی سئچیلدیکدن سونرا بوتون اؤرت باسدیر ماحالینین خدوم مسئوللاری کیمی گونده دالیجا بیر سؤز چیخاردیردیلار.
بیر گون
دئییردیلر: والینین تکجه ایکی کلاس ساوادی وار!
بیر گون دئییردیلر:
دامادینی اؤزونه موعاوین سئچیب!
بیر گون دئییردیلر: یوز میلیارد ایختیلاس ائلهییب!
بیر گون دئییردیلر: ال آلتی دؤولت اموالینی
ساتیر!
بیر گون دئییردیلر: هاواییدا اؤزونه بیر آدا
آلیب!
بیر گون دئییردیلر: روشوتین فیأتینی یوز مین
تومنه یئندیریب!
بیر گون...
آنجاق دئدی-قودولارین ان پیسی دؤرد-بئش گون
بوندان قاباق یاییلدی:
والی گئجه یاریلاری ترس آوانین آدی بللیسی-
پرستوبانونون ائوینه گئدیر!
بو سؤیلنتی نامیس گؤزتچیلری رئیسینین قولاغینا چاتینجا تئز مؤوضونون آراشدیریلماسینا دایر بویروق وئردی. تأسفله دئییلنلر دوغرویموش کیمی گؤرونوردو. بونون آردینجا، نامیس گؤزتچیلری دونن گئجه یاریسی پرستو بانونون ائوینه بیر سالدیری دوزنلهدی. مأمورلار چتینلیکله قاپینی سیندیریب ایچری گیرینجه ائوده پرستو بانودان باشقا کیمسه یوخویدو آنجاق ائوین آرخا قاپیسی آچیق قالمیشدی! نامیس گؤزتچیلرینین رئیسی ایکی-اوچ کوچه آشاغیدا قلئیچی مورتوضو تاپدی. سورعتله هارایاسا گئدیردی. بیلهسینه یاخینلاشیب سایغی ایله سوروشدو:
- جناب والی! باغیشلایین سوروشا بیلهرم گئجهنین بو واختیندا
بورالاردا نه قاییریرسیز؟!
قلئیچی مورتوض سرتجه یانیتلادی:
- هئچ! چیخدیم گؤروم شهر امن-آمانلیقدایر یا
یوخ؟
نامیس گؤزتچیلرینین رئیسی گولومسوندو:
- باغیشلایین سوروشا بیلهرم، بو شالوار نمنهدیر
گئیمیسینیز؟!
قلئیچی مورتوض گؤزونون اوجو ایله شالوارینا
باخدی. تلسیکدن گوللو-گوللو بیر تومان گئیمیشدی! اؤزونه آلماییب اؤفکهلندی:
- اولماسا بونو دا بیر سؤز ائلهیین!!
بؤلوم: حیكایه و گولمهجهلر

ایستهییرم دئییم سیز..
دوکتور جئری
شیخ آغانین ترس آوا کندینده اولان گؤزلهنیلمز سفری سیراسیندا کاتتا ایسلام تریبون دالینا گئچیب خوش گلدین ائلهدیکدن سونرا دئدی:
- شیخ آغا! کندیمیزین باشینا گلن بوتون فلاکتلرده سیزی اؤز یانیمیزدا گؤرموشوک...
(خالق فیشقا و چپیک چالدیقدا شیخ آغا گولومسهیهرک باشی ایله خالقدان تشکور ائتدی).
... شیخ آغا! اینیشیل ترس آوایا زلزله گلنده گؤزوموزو آچاندا سیزی باشیمیز اوستونده گؤردوک. بیلدیر ترس آوادا طوفان اولاندا گؤز آچدیقدا گؤزوموز سیزین گؤزونوزه ساتاشدی. بو ایل ایسه بو سئل فلاکتینی باشیمیزا گلدیکده یئنه سیزی قارشیمیزدا گؤروروک. شیخ آغا ایستهییرم دئییم سیز...
بیردن کاتتا ایسلامین سؤزلرینی ترس آوانین دلی سوْووُ قلئیچی مورتوض کسیب قیشقیردی:
- ایستهییرم دئییم سیز نه اوغورسوز آدامسیز!
بؤلوم: حیكایه و گولمهجهلر

قلئیچی مورتوض داماد اولدو
دوکتور جئری
ماشینیمین قیریلمیش آیناسینی دَییشدیرمک اوچون تعمیرچییه
گئتمیشدیم. دوکاندا قلئیچی مورتوضو گؤردوم. دوغروسو، تانیشلیق وئرمهسیدی بیلهسینی
تانیمایاجاقدیم. بوسبوتون دَییشمیشدی. قارا گؤزلوک تاخمیشدی. بئش-آلتی میلیون
تومنلیک کوت شالوار گئیمیشدی. یاناقلاری ایسه قیزیل آلما کیمی یانیردی. بوتون ترس
آوالیلار کیمی منیم ده فیکریم پیس یئرلره گئتدی؛ اولمایا مورتوض اوغورلوق ائلهییب؟
اولان دوننهجن بو فلاکت خطینین آلتیندا دونبالاق آشیردی، ایندی نئجه اولدو نئچه
میلیونلوق پالتار گئییر؟!
قلئیچی مورتوض چاشقینلیغیمی گؤرونجه قولومدان
یاپیشیب دوکاندان ائشیگه چکدی:
- دوختور! فیکرین پیس یئرلره گئتمهسین! من
نئچه گوندور داماد اولموشام!
داها بتر شاشیردیم:
- اشی! سنینکی آرواد-اوشاغین وار، تزهشدن نه
داماد اولماسیدیر؟!
گولومسهیهرک آچیقلادی:
- نئچه گون بوندان قاباق ائویمی گئچیندیرمک
اوچون زیبیل قابیلاری آختاراندا عنتیقه بیر چیراغ تاپدیم..
سؤزونو کسدیم:
-حتماً چیراغی ساتیب زنگین اولدون؟!
قاشلارینی یوخاری آتدی:
- یووو.. چیراغی ائوه آپاریب اونو سورتوب
تمیزلهمک ایستهینده بیردن ایچیندن بیر جین چیخدی! دئمه تاپدیغیم چیراغ، جین
چیراغی ایمیش! چیراغدان چیخان جین الینی باغیرینا باسیب
مندن سوروشدو:
-ارباب! هر نه دیلگین وار، دیله یئرینه یئتریم.
قورخا-قورخا دئدیم:
- واللاه بیلمیرم ! تکی ایستهییرم بو فلاکتدن
قورتولام، سیز نه مصلحت گؤروسوز؟
جین بیرآز دوشونوب دئدی:
- سنی شکیّات ایدارهسینین رئیسی -موللا
فرضعلینین دامادی ائلهییرم!
چاش-باش اولدوم:
- موللا فرضعلینین دامادی؟!! آخی منیم آرواد - اوشاغیم وار!
جین گولومسهییب دئدی:
- فلاکتدن قورتولماق ایسهییرسنسه گرهک مسئوللارین
بیرینین دامادی اولاسان. مگر خبرین یوخدور ایندی اؤرت باسدیر ماحالینی دامادلار
دولاندیریرلار؟!
قلئیچی مورتوض الینی چیگنیمه قویوب آرتیردی:
- ایندی نئچه گوندور من موللا فرضعلینین
دامادی اولموشام. ایکی گون سونرا دا منی ترس آوانین والیسی کیمی موعاریفه ائدهجکلر!
قلئیچینین حاقّیندا ائلهدیگیم پیس فیکرلر
اوچون پئشمانلیق دویدوم. سؤزو دییشدیرمک ایستهدیم:
- هله بورادا نه قاییریردین؟
چوخ جیددی دئدی:
- آیناچییا وئرمیشدیم بؤرکومه مینی بوس آیناسی
کیمی ایکی آینا قوراشدیرسین!
بو سؤزدن آز قالمیشدی بوینوز چیخاردیم:
- بو داها نمنه اوچوندور؟!
قلئیچی مورتوض دوداقلارینی چئینه-چئینه دئدی:
- سانکی ائشیتمهمیسن، دئییرلر ماعاریفه مراسیملرینده
دالدان آداما سیلله وورورلار، ایستهییرم منه سیلله وورماق ایستهسهلر آینادا گؤروب
باشیمی اوغورلاییم!
بؤلوم: حیكایه و گولمهجهلر